Môi trường
[ Đăng ngày (15/04/2026) ]
|
|
Thiết kế sinh thái: Giải pháp tuần hoàn nhằm thực thi Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa
|
|
|
Thiết kế sinh thái (TKST) là cách tiếp cận nhằm giảm thiểu việc phát sinh chất thải và ô nhiễm ngay từ khâu tạo lập sản phẩm.
|
Ảnh minh họa
TKST hướng tới tuần hoàn sản phẩm và vật liệu ở “giá trị cao nhất”, đồng thời tái tạo các thành phần tự nhiên ngay từ đầu quá trình sản xuất. Vì vậy, khái niệm thiết kế tuần hoàn gắn chặt với nền tảng của TKST: thiết kế bền vững vì môi trường, coi việc giảm tác động sinh thái là mục tiêu xuyên suốt.
TKST đánh giá và cân nhắc các khía cạnh môi trường trong toàn bộ giai đoạn phát triển sản phẩm, từ lựa chọn nguyên liệu, thiết kế, sản xuất đến sử dụng và kết thúc vòng đời. Theo hướng này, sản phẩm được định hướng tạo ra mức tác động lên môi trường thấp nhất có thể trong suốt vòng đời, từ đó hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn (KTTH). Nhờ lồng ghép tính môi trường ngay từ “trước khi phát sinh”, TKST trở thành hướng đi mang tính thực tiễn, giảm rủi ro ô nhiễm thay vì chỉ xử lý hậu quả.
Trong thời gian qua, các chính phủ đã tích cực tham gia đàm phán Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa nhằm hướng đến chấm dứt khủng hoảng nhựa. Thiết kế sản phẩm, trong đó có TKST, được xem là nhân tố quan trọng để giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa liên quan đến toàn bộ vòng đời các sản phẩm nhựa, qua đó góp phần thực thi hiệu quả cam kết trong giai đoạn tới. Tại Việt Nam, nỗ lực chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, ít chất thải, các-bon thấp và tuần hoàn đang được củng cố bởi khung chính sách và pháp luật ngày càng hoàn thiện để tạo hành lang cho KTTH; vì vậy, cần thay đổi tư duy và hành động theo hướng thiết kế sản phẩm dựa trên vòng đời, tạo ra sản phẩm bền vững với tác động môi trường tối thiểu.
|
dtnkhanh
Theo Tạp chí Môi trường, chuyên đề IV/2024 |