Thời gian qua, xã Mai Sơn đã triển khai rộng rãi các mô hình trồng trọt công nghệ cao như nhà kính, tưới nhỏ giọt, sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và đáp ứng nhu cầu thị trường. Đồng thời, địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại có giá trị kinh tế cao, phù hợp điều kiện tự nhiên, và khuyến khích hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết sản xuất – tiêu thụ để ổn định đầu ra, tăng thu nhập cho nông dân.

Địa phương xác định cần đổi mới phương thức sản xuất để nâng cao thu nhập, tập trung quy hoạch vùng nguyên liệu, xây dựng mã số vùng trồng, áp dụng VietGAP, hữu cơ và công nghệ tưới tiết kiệm; đồng thời củng cố hợp tác xã làm cầu nối tiêu thụ. Năm 2025, xã có hơn 4.664 ha cây ăn quả; 25 ha xoài đạt VietGAP; 124 ha xoài, nhãn có mã số vùng trồng; khoảng 1.120 ha ứng dụng công nghệ cao; 30 ha sản xuất hữu cơ; gần 200 ha na và hơn 214 ha xoài được công nhận vùng sản xuất công nghệ cao.

Sản xuất chuyển sang vùng chuyên canh kiểm soát chất lượng, áp dụng đồng bộ kỹ thuật như tưới tiết kiệm, nhà lưới, nhà màng, chế phẩm sinh học, bẫy côn trùng và nhật ký điện tử để đảm bảo truy xuất nguồn gốc. Cơ cấu cây trồng được điều chỉnh theo lợi thế, duy trì na, xoài, nhãn là chủ lực, đồng thời mở rộng dâu tây, cà phê, rau, hoa an toàn; giảm sử dụng vật tư nông nghiệp, nâng cao năng suất và chất lượng.

Chuyển đổi số được triển khai đồng bộ với việc cập nhật dữ liệu vùng trồng, sản lượng, quy trình sản xuất; nhiều sản phẩm áp dụng mã QR và đưa lên các sàn Postmart, Voso, kết hợp quảng bá qua mạng xã hội, giúp mở rộng thị trường, giảm trung gian và tăng niềm tin người tiêu dùng. Thực tế, người dân đã chuyển đổi từ cây trồng truyền thống thu nhập thấp sang trồng xoài, nhãn, na, dâu tây trong nhà lưới, áp dụng tưới nhỏ giọt và quy trình hữu cơ, giúp cây phát triển ổn định, nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Từ  khi chuyển sang cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao, thu nhập tăng rõ rệt. Sản phẩm đạt tiêu chuẩn, được HTX liên kết tiêu thụ đảm bảo đầu ra. Mỗi năm gia đình thu lãi 500 - 600 triệu đồng.

Sự phát triển của nông nghiệp công nghệ cao ở Mai Sơn gắn chặt với vai trò của HTX và doanh nghiệp. Toàn xã hiện có 9 doanh nghiệp, 65 HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực; trong đó, nhiều HTX nông nghiệp tham gia sâu vào chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ.

Các hợp tác xã tổ chức cung ứng vật tư đầu vào, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát quy trình và ký kết hợp đồng tiêu thụ, qua đó củng cố liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp, siêu thị và chuỗi cửa hàng nông sản sạch, hạn chế tình trạng “được mùa rớt giá”. Sản xuất nông nghiệp được gắn chặt với hạ tầng và công nghiệp chế biến.

Trên địa bàn có các nhà máy chế biến hoạt động ổn định, góp phần tiêu thụ sản phẩm, tạo việc làm và nâng cao giá trị nông sản, giảm áp lực tiêu thụ mùa vụ, hình thành chuỗi giá trị khép kín. Tuy nhiên, nông nghiệp công nghệ cao vẫn gặp khó khăn như sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chưa bền vững; hạ tầng tưới tiêu, bảo quản, sơ chế còn hạn chế; năng lực quản trị HTX chưa đồng đều; việc tuân thủ VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ chưa thống nhất; thiếu chế biến sâu khiến giá nông sản phụ thuộc thị trường tươi, tiềm ẩn rủi ro.

Bước vào nhiệm kỳ 2025–2030, xã Mai Sơn xác định phát triển nông nghiệp bền vững, ứng dụng công nghệ cao là khâu đột phá; tập trung xây dựng vùng nguyên liệu, sản xuất theo tiêu chuẩn gắn với thị trường và chế biến, nhằm khẳng định vị thế vùng nông nghiệp trọng điểm.

Các chỉ tiêu về diện tích cây ăn quả, vùng VietGAP, hữu cơ, vùng công nghệ cao được cụ thể hóa trong nghị quyết; quy hoạch sản xuất được rà soát, điều chỉnh phù hợp điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường, làm nền tảng tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại.

Ứng dụng công nghệ cao đang tạo động lực quan trọng giúp phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị nông sản và thay đổi tư duy sản xuất của người dân từ truyền thống sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Thời gian tới, địa phương tiếp tục khuyến khích ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng mô hình nông nghiệp công nghệ cao, tăng cường liên kết chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, qua đó từng bước khẳng định vai trò vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của tỉnh Sơn La.