Các khu rừng trồng phần lớn là rừng nghèo loài, không có tầng tán, không có giá trị sinh thái cao như rừng tự nhiên. Ảnh: Thùy Dung.

Tại Việt Nam, hành trình phục hồi rừng đang chuyển dịch rõ nét từ “trồng nhiều” sang “trồng bền”, lấy hiệu quả sinh thái lâu dài làm thước đo.

Đề án “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025” đã ghi nhận kết quả vượt kỳ vọng, với hơn 1,4 tỷ cây xanh được trồng, đạt 143,9% kế hoạch. Trong đó, gần 574 triệu cây xanh phân tán và trên 865 triệu cây trồng rừng tập trung, tương đương hơn 429.000 ha rừng. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy nếu thiếu chăm sóc, giám sát và trồng dặm kịp thời, rừng khó phát triển ổn định và phát huy giá trị sinh thái lâu dài.

Theo bà Đỗ Thị Thanh Huyền, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia, trồng rừng bền vững phải bao gồm chăm sóc, giám sát và đảm bảo tỷ lệ sống của cây trong nhiều năm.

“Nếu không có cam kết dài hạn, rừng rất dễ bị cỏ dại, cây leo lấn át hoặc gãy đổ sau mưa bão. Chỉ khi được chăm sóc thường xuyên, rừng mới thực sự phát huy vai trò điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, duy trì độ che phủ rừng ổn định khoảng 42%”, bà Đỗ Thị Thanh Huyền nhấn mạnh và cho biết, Gaia kiên định với định hướng này và tập trung trồng rừng tại các khu rừng đặc dụng, rừng đầu nguồn, ưu tiên cây bản địa và kéo dài thời gian chăm sóc.

Bà Huyền cho biết thêm, ngày 29/12/2025 vừa qua, Gaia đã tổ chức nghiệm thu rừng tại Vườn Quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa), kết quả của hành trình phục hồi rừng bền bỉ suốt nhiều năm. Cụ thể, 10.852 cây gỗ lớn trồng năm 2020 trên diện tích 16 ha và 14.706 cây gỗ lớn trồng năm 2021 trên diện tích 19,6 ha được nghiệm thu, với tỷ lệ sống trung bình đạt 90,1%.

 Trong đó, Gaia đã trồng 82 loài cây gỗ lớn bản địa tại Xuân Liên, góp phần phục hồi cấu trúc rừng tự nhiên và nâng cao đa dạng sinh học. Nhiều cây hoa ban cao trên 4 m, nở hoa rực rỡ, trở thành điểm nhấn cảnh quan, mở ra tiềm năng gắn bảo tồn rừng với du lịch sinh thái.

Với các khu rừng trồng giai đoạn 2020-2021, Gaia chủ động kéo dài thời gian chăm sóc từ 4 năm lên 6 năm trước khi bàn giao cho Vườn Quốc gia Xuân Liên quản lý.

Nghiệm thu cây rừng tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai. Ảnh: Thùy Dung.

Trong năm 2025, Gaia cũng nghiệm thu 5.500 cây rừng tại Đồng Nai (trồng giai đoạn 2019-2021) và 8.954 cây tại Vườn Quốc gia Bạch Mã (trồng năm 2021). Các khu rừng đều đạt tỷ lệ sống trên 80%, chiều cao trung bình hơn 2 m, nhiều cây cao 6-7 m.

Riêng năm 2025, Gaia đã trồng gần 154.000 cây gỗ lớn trên diện tích hơn 72 ha tại 8 khu rừng đặc dụng và rừng đầu nguồn trên cả nước, với sự đồng hành của 65 doanh nghiệp và hơn 2.100 cá nhân, nhóm. Nhiều doanh nghiệp duy trì cam kết trồng rừng nhiều năm liền, cùng sự tham gia của các nghệ sĩ, người nổi tiếng, góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp bảo vệ rừng.

Bà Huyền cho biết, năm 2026, Gaia dự kiến tiếp tục nghiệm thu và bàn giao rừng tại Đồng Nai, Bạch Mã, Bến En, đồng thời mở rộng các chương trình trồng rừng bền vững tại nhiều khu vực trọng điểm. 

"Mỗi cánh rừng được chăm sóc đến ngày nghiệm thu là minh chứng cho cách làm trồng rừng thực chất, dài hạn, là nền tảng quan trọng để bảo vệ thiên nhiên và kiến tạo một Việt Nam xanh hơn cho các thế hệ mai sau", bà Huyền nói và mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của cộng đồng để cùng chung sức trồng rừng, bảo vệ thiên nhiên.

https://mae.gov.vn/phat-trien-rung-chuyen-tu-trong-nhieu-sang-trong-ben-20760.htm (hnyen)