Sao Hỏa từ lâu được xem là một hành tinh khô cằn, tĩnh lặng, nhưng các nghiên cứu khoa học mới đang dần thay đổi cách nhìn này. Thực tế, Hành tinh Đỏ sở hữu một bề mặt năng động, nơi các cơn bão bụi và những “vòi rồng bụi” không chỉ tái định hình cảnh quan mà còn tạo ra các quá trình điện hóa mạnh mẽ, ảnh hưởng sâu sắc đến môi trường hóa học của hành tinh.

Trong nghiên cứu mới công bố trên Earth and Planetary Science Letters, nhà khoa học hành tinh Alian Wang (Đại học Washington, St. Louis) chỉ ra rằng sự va chạm và ma sát giữa các hạt bụi trong bão bụi Sao Hỏa có thể tạo ra hiện tượng phóng điện tĩnh điện. Do bầu khí quyển Sao Hỏa rất mỏng, các phóng điện này xảy ra dễ dàng hơn so với Trái Đất và có thể kích hoạt hàng loạt phản ứng điện hóa, hình thành các hợp chất quan trọng như (per)clorat, carbonat trong không khí và các hợp chất clo bay hơi.

Bằng cách mô phỏng điều kiện Sao Hỏa trong phòng thí nghiệm và phân tích dấu vết đồng vị của clo, oxy và carbon, nhóm nghiên cứu phát hiện sự suy giảm rõ rệt các đồng vị nặng – một “dấu vân tay” khoa học cho thấy điện hóa do bụi gây ra là quá trình chi phối chủ đạo trong chu trình clo và sự tiến hóa địa hóa học hiện đại của Sao Hỏa. Những kết quả này phù hợp chặt chẽ với dữ liệu thu thập từ các tàu quỹ đạo và xe tự hành của NASA, bao gồm cả Curiosity và Perseverance.

Không chỉ giúp giải thích những bí ẩn lâu nay về hóa học Sao Hỏa, nghiên cứu còn mở ra góc nhìn mới về các quá trình tương tự có thể tồn tại trên những thiên thể khác như Sao Kim, Mặt Trăng hay Titan. Phát hiện này cho thấy Sao Hỏa không phải là một thế giới “chết”, mà là một hành tinh vẫn đang vận động, nơi bụi và điện đóng vai trò quan trọng trong việc định hình môi trường và lịch sử hành tinh – cũng như trong hành trình tìm kiếm khả năng tồn tại sự sống ngoài Trái Đất.