Các bác sĩ trong kíp mổ chụp ảnh lưu niệm sau phẫu thuật thành công. Ảnh: BVCC.

1. Ca mổ tách cặp song sinh dính liền vùng bụng chậu

Ngày 15/7, ekip gần 100 y bác sĩ và chuyên gia tiến hành ca phẫu thuật tách dính 2 bé gái song sinh Trúc Nhi - Diệu Nhi dính nhau tại vùng bụng chậu cực kỳ hiếm gặp, tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, huyện Bình Chánh, TP.HCM.

Sau hơn 12 tiếng trong phòng mổ, ca phẫu thuật tách rời thành công. Hai bé được chuyển từ phòng mổ ra phòng chăm sóc đặc biệt hậu phẫu nhằm phục hồi hệ tiết niệu sinh dục, ngoại tổng hợp phẫu thuật phục hồi hệ tiêu hóa, nhóm phẫu thuật tạo hình chỉnh hình phục hồi tầng sinh môn, khung chậu cho 2 bé.

2. Công bố 3 công trình nghiên cứu AI tại hội nghị quốc tế

Ngày 12/7, Hội nghị Quốc tế về Máy học (ICML) 2020 khai mạc. Tại hội nghị năm nay, VinAI Research đại diện Việt Nam tham dự với 3 công trình nghiên cứu được công bố, tương đương số lượng với các trung tâm nghiên cứu lớn của Apple, NTT, NEC và lọt top 30 đơn vị có nhiều công trình được công bố nhất tại ICML.

Gian hàng của VinAI tại ICML năm 2020. Ảnh: VinAI.

Ba công trình của VinAI tập trung vào các vấn đề quan trọng trong nghiên cứu AI ở thời điểm hiện tại, như nghiên cứu về so sánh giữa các phân bố từ dữ liệu lớn là nền tảng cho nhiều thuật toán học máy, biểu diễn của dữ liệu và hệ thống động phi tuyến tính là nền tảng cho việc đột phá trong phát triển robot tự động hóa hoặc xe hơi tự lái.

3. ĐHQG Hà Nội vào nhóm 500 đại học tốt nhất thế giới ngành vật lý

Tổ chức xếp hạng Đại học Shanghai Ranking Consultancy (Trung Quốc) công bố bảng xếp hạng 500 đại học tốt nhất thế giới theo lĩnh vực năm 2020. Ngành Vật lý của Đại học Quốc gia Hà Nội có thứ hạng trong nhóm 401 – 500, đứng thứ 1 tại Việt Nam với số điểm Q1 là 19.4.

Ngành Vật lý của ĐHQG Hà Nội có thứ hạng trong nhóm 401 – 500, đứng thứ 1 tại Việt Nam.

Bên cạnh các ngành đào tạo uy tín cao như Vật lý, Khoa học Vật liệu, Công nghệ kỹ thuật hạt nhân, Khoa Vật lý, trường còn mở những ngành đào tạo mới như ngành Kỹ thuật điện tử và tin học để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại công nghiệp 4.0.

4. Việt Nam kết nối “Vành đai nghiên cứu AI toàn cầu”

Ngày 15/7, Đại học Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn công nghệ Hàn Quốc khởi động chương trình hợp tác, cử chuyên gia cùng thực hiện các dự án công nghệ cao. Hoạt động nằm trong dự án “Vành đai nghiên cứu AI toàn cầu” với mục đích giao lưu và trao đổi công nghệ vượt ra khỏi phạm vi biên giới quốc gia, từ đó đào tạo nhân tài trong lĩnh vực công nghệ AI tương lai giữa Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp và Việt Nam.

Nghiên cứu sản xuất Robots là một trong những dự án thuộc "Vành đai nghiên cứu AI toàn cầu" đang được triển khai tại Naver Labs châu Âu.

Trong thời gian sắp tới, một trung tâm nghiên cứu và đào tạo AI sẽ được mở trong khuôn viên Đại học Bách khoa Hà Nội. Cá nhân xuất sắc cũng có cơ hội nhận học bổng và làm việc ở trụ sở Naver Labs (Hàn Quốc và châu Âu). Sẽ có một chương trình giáo dục mã hóa dành riêng cho các sinh viên sau đại học của Việt Nam với tên gọi "Boost Camp".

5. Công cụ chỉnh sửa gene mới có thể giúp điều trị ung thư

Hệ thống split-Cas9 (FAST) là thành quả của các nhà khoa học tại đại học Sư phạm Hoa Đông (Trung Quốc). FAST sử dụng hệ thống kích hoạt ánh sáng đỏ xa (FRL) dựa trên điốt phát quang. Công cụ mới cho phép chỉnh sửa gene hiệu quả tại nhiều vị trí trên nhiễm sắc thể (locus), bao gồm cả ghép nối không tương đồng (NHEJ) và sửa chữa tái tổ hợp tương đồng (HDR). 

Công cụ chỉnh sửa gene mới có thể giúp điều trị ung thư. Ảnh: Global Times

Các thử nghiệm cho thấy hệ thống FAST có thể dễ dàng thực hiện các chỉnh sửa nội tạng trên chuột biến đổi gene, như chỉnh sửa tế bào hepatocyte trong gan và tế bào ung thư ở khối u xenograft - khối u được tạo ra từ những dòng tế bào ung thư của con người cấy ghép vào cơ thể động vật. Công cụ chỉnh sửa gene mới đã chứng minh được tiềm năng ứng dụng trong nghiên cứu sinh học và y học.

6. NASA công bố ảnh chụp gần bề mặt Mặt Trời nhất

Lần đầu tiên, tàu thăm dò Mặt Trời của NASA chụp ảnh ngôi sao này ở khoảng cách chỉ 75,6 triệu km. Tại đây, tàu chụp được những vệt lóa nhỏ kỳ lạ vốn nhỏ hơn một tỷ lần so với vệt lóa nếu nhìn từ Trái Đất. Quan sát này giúp phần lý giải tại sao lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời lại nóng hơn bên trong.

Nhờ có dữ liệu của vệ tinh Solar Orbiter đã giúp các nhà khoa học quan sát kỹ lưỡng hơn nhiều hoạt động của Mặt Trời. Ảnh: ESA & NASA.

Vành nhật hoa trải rộng hàng triệu kilomet trong không gian nóng trên một triệu độ C trong khi nhiệt độ ở bề mặt Mặt trời chỉ ở mức 5.500 độ C. Nghiên cứu Mặt Trời có ý nghĩa thiết yếu, giúp lập kế hoạch đối phó với những sự kiện thời tiết gây hại và dự báo thời tiết vũ trụ.

7. Phát hiện vi khuẩn ăn kim loại

Các nhà vi sinh học Viện Công nghệ California (Mỹ) phát hiện vi khuẩn ăn mangan và sử dụng kim loại làm nguồn calo. Loại vi khuẩn này đã được dự đoán từ hơn một thế kỷ trước, nhưng chưa được tìm thấy hoặc mô tả cho đến tận lúc này. Mangan là một trong những nguyên tố kim loại phong phú nhất trên bề mặt Trái Đất.

Mangan oxit bị biến dạng cấu trúc do vi khuẩn ăn. Ảnh: Celtech.

Phát hiện này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về địa hóa học của nước ngầm và giải thích cho các nốt sần nổi trôi trong trầm tích do mangan bị oxy hoá bởi vi khuẩn ăn. Vi khuẩn có thể làm suy giảm các chất ô nhiễm trong nước ngầm theo một quá trình xử lý sinh học tự nhiên, theo cách tương tự như con người sử dụng oxy trong không khí.

8. Công nghệ chống ồn hiệu quả mà không cần đóng cửa

Các nhà nghiên cứu Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) phát triển một thiết bị đặt tại cửa sổ, có thể giảm độ ồn bên ngoài lên tới 10 dB. Nguyên lý hoạt động tương tự như công nghệ trên các tai nghe chống ồn hiện có trên thị trường, những chiếc loa phát ra sóng âm nhằm cân bằng và triệt tiêu với âm thanh đến từ bên ngoài.

24 loa phát ra sóng âm nghịch đảo để triệt tiêu âm thanh đến, giảm thiểu tối đa tiếng ồn đến từ bên ngoài. Ảnh: ĐH Công nghệ Nanyang.

Hệ thống sử dụng những mic thu âm bên ngoài cửa sổ nhằm phát hiện và tái hiện lại sóng âm của nguồn phát, bằng một bộ điều khiển máy tính. Hệ thống máy tính này sẽ liên tục giải mã tần số sóng âm cần thiết nhằm trung hoà tiếng ồn, rồi phát vào hệ thống loa được lắp đặt ở mặt trong cửa sổ, hoạt động tối ưu trong vùng từ 300 Hz đến 1.000 Hz.

9. Camera siêu nhỏ, vừa lưng một con bọ cánh cứng

Nhóm các nhà nghiên cứu Đại học Washington (Mỹ) chế tạo camera với kích thước siêu nhỏ, có thể lắp đặt trên thân một con bọ cánh cứng. Với trọng lượng chỉ khoảng 250 miligram, bằng 1/10 trọng lượng của một lá bài, camera được được gắn lên cánh cơ khí xoay 60 độ nhằm chụp ảnh toàn cảnh (panorama).

Camera bọ cánh cứng với kích thước rất nhỏ. Ảnh: Paul G. Allen School.

Bên cạnh đó, hệ thống camera này có thể quay video ở tốc độ 1 đến 5 khung hình mỗi giây, sau đó truyền phát trực tiếp tới smartphone thông qua kết nổi không dây. Với thiết kế này, camera sẽ tiết kiệm pin, hứa hẹn có thể ghi lại những thước phim chân thực về môi trường xung quanh dưới góc nhìn của một con côn trùng.

10. Robot nhà hóa học năng suất gấp 1.000 lần con người

Nhóm các nhà khoa học Đại học Liverpool (Anh) tạo ra một robot kiêm nhà hóa học. Sản phẩm có khả năng nghiên cứu và học tập nhanh hơn gấp 1.000 lần so với con người. Dù không có khuôn mặt và chỉ sử dụng máy quét laser để điều hướng, nhưng cánh tay duy nhất của nó có thể thao tác nhanh, chính xác mà không gặp rủi ro như con người.

Robot nhà khoa học đang thực hiện nghiên cứu. Ảnh: Inverse.

Các thí nghiệm cho thấy robot không bị hạn chế với chỉ một nhiệm vụ duy nhất nên nó thực sự hữu ích và linh hoạt trong môi trường phòng thí nghiệm với 20 tiếng làm việc liên tục, giúp thay thế các nhà khoa học để thực hiện một số nghiên cứu.