Theo Bộ Công Thương, 6 tháng đầu năm nay, cả nước xuất khẩu 133.000 tấn điều nhân các loại, kim ngạch xuất khẩu 847 triệu USD, tăng 20,1% về lượng và tăng 22,1% về trị giá so với 6 tháng đầu năm 2013. Với tình hình này, Hiệp hội Điều Việt Nam dự báo, cả năm 2014 có thể xuất 270.000 tấn điều nhân các loại, với kim ngạch 1,8 tỷ USD. Nếu cộng thêm các mặt hàng khác, như dầu vỏ hạt điều và những sản phẩm chế biến sâu thì kim ngạch xuất khẩu điều cả nước khoảng 2,2 tỷ USD.

Hiệp hội Điều Việt Nam cho biết, điều nhân và các sản phẩm chế biến sâu của hạt điều xuất khẩu của Việt Nam đã đến 40 quốc gia. Trong đó Mỹ là thị trường nhập khẩu điều nhân lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần 40%; các nước châu Âu gần 30%, kế đến là Trung Quốc khoảng 20%, Úc hơn 11%. Từ một nước trồng điều, Việt Nam đang dần chuyển thành một nước gia công, chế biến điều. Đây là hoạt động chuyển hướng nhằm đem lại giá trị gia tăng cao hơn cho hạt điều.

Theo đánh giá của các chuyên gia, chất lượng hạt điều Việt Nam thuộc loại tốt so với thế giới, thơm ngon hơn hẳn so với điều của các nước khác. Vì vậy, nếu các doanh nghiệp chế biến điều tiếp tục vì mối lợi trước mắt mà chỉ nhập khẩu điều thô, không đầu tư cho vùng nguyên liệu, hệ thống thu mua để mua trực tiếp tại vườn thì về lâu dài tình trạng Việt Nam phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu điều nước ngoài là có thể xảy ra. Để giải quyết tận gốc thực trạng này, Hiệp hội Điều Việt Nam đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động 3 trung tâm nghiên cứu ở Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ, tiến tới thành lập Viện Nghiên cứu cây điều Việt Nam; các địa phương tăng cường hơn nữa công tác khuyến nông và bảo vệ thực vật. Đồng thời, đầu tư xây dựng tiêu chuẩn GAP, mục tiêu xây dựng vùng nguyên liệu điều theo hướng canh tác sạch; xúc tiến kích cầu, hướng dẫn tiêu dùng trong nước, giảm thiểu rủi ro từ việc quá phụ thuộc vào các thị trường xuất khẩu...

Theo các chuyên gia, hạt điều của Việt Nam cần được đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường châu Âu, các sản phẩm được chế biến từ hạt điều đang dần dần phổ biến và được ưa chuộng tại đây. Tuy nhiên, tiêu chuẩn để hạt điều có thể nhập khẩu được vào khu vực này cũng rất cao nên đòi hỏi doanh nghiệp cần phải tiếp tục tìm hiểu kỹ và đầu tư bài bản, chuyên nghiệp, xây dựng, bảo vệ thương hiệu điều Việt Nam.