“Nước mắm Phú Quốc” có thể bị vỡ hợp đồng

Bà Nguyễn Thị Tịnh, Chủ tịch Hội Nước mắm Phú Quốc (huyện Phú Quốc – Kiên Giang), cho biết toàn huyện đảo này hiện có 90 doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ sản xuất nước mắm. Sản lượng trung bình hằng năm khoảng 250 triệu lít. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều DN đang gặp nhiều khó khăn vì ngay sau khi nhãn hiệu “Nước mắm Phú Quốc” được đưa vào danh sách bảo hộ ở thị trường châu Âu, nguồn nguyên liệu dùng để chế biến sản phẩm này đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt trầm trọng.

Theo bà Tịnh, mùa thu hoạch cá cơm ở Phú Quốc bắt đầu từ tháng 9 và kết thúc vào cuối tháng 11. Hiện một số DN đã ký hợp đồng xuất khẩu nước mắm sang châu Âu. Do đó, nếu thiếu nguyên liệu, không chỉ DN bị vỡ hợp đồng mà cả thương hiệu “Nước mắm Phú Quốc” cũng có thể bị mất uy tín. “Các DN không thể nào chạy theo mua nguyên liệu cá cơm với giá cao như thương lái Trung Quốc vì sản phẩm làm ra sẽ rất khó cạnh trạnh, thậm chí lỗ nặng” – bà Tịnh cho hay.

Đà Nẵng: Nhiều cơ sở chuyển nghề

Sáng 24-10, chúng tôi đến làng sản xuất nước mắm Nam Ô, đi đến đâu cũng thấy sản xuất bị đình trệ, không còn sầm uất như những năm trước. Bà Mai Thị Chước, người có hơn 40 năm làm nước nắm cá cơm ở Nam Ô, nổi tiếng với thương hiệu “nước mắm cá cơm Thanh Phú”, ngán ngẩm cho biết: “Chính vì cá cơm bị thương lái Trung Quốc thu mua đội giá nên quy mô sản xuất tại cơ sở của gia đình tôi bị thu hẹp. Trước đây, mỗi ngày tôi sản xuất từ 200 đến 300 lít nhưng hiện nay, chỉ làm cầm chừng khoảng 50 lít để bán cho khách hàng thân quen”. Bà Chước cũng cho biết gần đây, mặc dù giá nguyên liệu cá cơm mua vào tăng cao nhưng cơ sở của bà lại không dám tăng giá bán sản phẩm vì sợ mất mối.

Cơ sở sản xuất của bà Phạm Thị Nguyệt với thương hiệu “nước mắm cá cơm Hiệp Hải” và cơ sở sản xuất nước mắm cá cơm nổi tiếng của bà Hai Cử cũng đang gặp khó khăn tương tự nên phải thu hẹp sản xuất. Bà Nguyệt cho biết không ít gia đình làm nghề nước mắm cá cơm truyền thống ở Nam Ô đã tạm ngừng sản xuất để chờ giá cá nguyên liệu hạ xuống mới sản xuất trở lại. Nhiều người sản xuất nước mắm đang phải chuyển sang mua bán hải sản nhỏ lẻ để kiếm sống qua ngày.

Nước mắm làng Yến… chờ chết

Nổi tiếng hơn 300 năm nhưng hiện nay, các cơ sở sản xuất nước mắm cá cơm ở làng Yến (xã An Hòa, huyện Tuy An – Phú Yên) đang ngắc ngoải chờ chết vì không còn nguyên liệu cá cơm.

Nổi tiếng một thời ở đây phải kể đến lò nước mắm bà Tư Lưỡng. Không chỉ với quy mô đến hơn 100 thùng (mỗi năm cho ra thị trường hơn 100.000 lít) mà nước mắm của cơ sở này luôn có giá cao hơn thị trường nhờ được nhiều người ưa chuộng. Thế nhưng lò nước mắm này cũng đang lâm vào cảnh tiêu điều. “Nước mắm làng Yến nổi tiếng vì cá cơm ở đây sạch, không có mùi bùn, cá đánh bắt được trong đêm, sáng đưa vào bờ rửa sạch và đưa ngay vào thùng.

Cá cơm không qua ướp lạnh nên nước mắm ngon. Bây giờ cá cơm ở đây không còn, chắc phải dẹp nghề thôi” – con dâu bà Tư Lưỡng ngậm ngùi nói. Nhiều lò nước mắm nổi tiếng khác của làng Yến như Ba Dũng, Lưu Hoài Sơn, Năm Bảnh…từ 70 – 80 thùng nước mắm, giờ chỉ sản xuất cầm cự với 4 – 5 thùng để giữ thương hiệu.

Ngân sách thất thu

Ông Huỳnh Văn Phúc, Phó Chủ tịch UBND xã An Hòa, huyện Tuy An – Phú Yên, cho biết cách đây 3 năm, làng Yến có đến hơn 200 hộ sản xuất nước mắm, mỗi năm cho ra thị trường trên 600.000 lít. Tuy nhiên, hiện nay ở đây chỉ còn khoảng 50 hộ sản xuất cầm chừng với sản lượng không đến 20.000 lít mỗi năm. “Trước đây, các cơ sở sản xuất nước mắm đóng thuế cả trăm triệu đồng mỗi năm nhưng gần đây, địa phương chẳng thu được đồng thuế nào của các cơ sở này do họ sản xuất không hiệu quả”- ông Phúc nói.