Theo Công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence, quy mô thị trường xe điện tại châu Phi dự kiến đạt 4,2 tỷ USD vào năm 2030, nhiều gấp đôi so hiện nay. Tuy nhiên, bài toán về hạ tầng sạc và chi phí vẫn là rào cản lớn đối với người tiêu dùng. Trước bối cảnh đó, Công ty khởi nghiệp Bako Motors tại Tunisia đã phát triển các mẫu xe điện nhỏ gọn tích hợp cùng tấm pin mặt trời trên nóc xe, giúp giảm phụ thuộc vào điện lưới và mở rộng phạm vi di chuyển. Hiện, doanh nghiệp cung cấp hai dòng sản phẩm chính. Mẫu B-Van được phục vụ cho logistics có khả năng chở tới 400 kg hàng hóa, phạm vi hoạt động từ 100 đến 300 km và giá khởi điểm khoảng 8.500 USD. Mẫu Bee, xe hai chỗ ngồi dành cho di chuyển đô thị, có tầm hoạt động 70-120 km, tốc độ cao nhất 45 km/giờ, với mức giá khoảng 6.200 USD.
Theo ông Boubaker Siala, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Bako Motors, các tấm pin mặt trời có thể đáp ứng hơn 50% nhu cầu năng lượng hằng ngày của xe. Riêng mẫu B-Van dùng cho mục đích thương mại có thể chạy miễn phí khoảng 50 km mỗi ngày, tương đương với 17.000 km mỗi năm, góp phần giảm đáng kể chi phí vận hành cho doanh nghiệp nhỏ. Bên cạnh đó, theo Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Khaled Habaieb, hơn 40% linh kiện của mỗi chiếc xe được sản xuất tại Tunisia, qua đó tạo thêm việc làm cho lao động địa phương và giảm chi phí nhập khẩu.
Giới chuyên gia đánh giá, mô hình xe điện tích hợp năng lượng mặt trời có tiềm năng giải quyết một trong những rào cản lớn nhất của thị trường EV tại châu Phi, đó là sự lo ngại về phạm vi hoạt động. Ông Bob Wesonga, cộng tác viên nghiên cứu và vận hành của Africa E-Mobility Alliance, nhận định: “Nếu người dùng biết rằng pin cho phép xe đi 250 km sau mỗi lần sạc, và năng lượng mặt trời có thể bổ sung thêm khoảng 50 km, họ sẽ tự tin hơn khi lựa chọn xe điện”. Theo ông Wesonga, xu hướng xe điện tại châu Phi mang tính địa phương rõ nét. Mỗi quốc gia có điều kiện hạ tầng và thói quen giao thông khác nhau, do đó các doanh nghiệp sản xuất trong nước có lợi thế hơn khi thiết kế phương tiện phù hợp với thực tế đường sá và nhu cầu sử dụng.
Hiện, Bako Motors mới chỉ sản xuất khoảng 100 xe, song công ty đã khởi công xây dựng nhà máy thứ hai tại Tunisia, dự kiến đi vào hoạt động cuối năm 2026, với mục tiêu sản xuất 8.000 xe mỗi năm cho thị trường châu Phi, Trung Đông và châu Âu. Doanh nghiệp này đặt kỳ vọng chiếm 5-10% thị trường tiềm năng, ước tính khoảng một triệu xe mỗi năm trên toàn châu Phi.
|