Ngô tím được người tiêu dùng ưa chuộng do có nhiều ưu điểm như dẻo, ngọt, thơm và giàu anthocyanin. Vì vậy nhiều nước đã tập trung nghiên cứu, phát triển các giống ngô nếp tím mới như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan và Việt Nam trong hai thập kỷ qua. Tại Việt nam chọn lọc và lai tạo giống ngô nếp tím hiện tại đật được một số thành tựu với giống ngô VNUA141 đã được công nhận lưu hành tại các tỉnh phía Bắc. Tiếp tục kế thừa và phát triển các nguồn vật liệu mới thu thập, nhiều dòng ngô nếp tím mới và tổ hợp lại của chúng đã được lai tạo và phát triển tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Phát triển các giống ngô nếp tím mới với năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng tốt hơn luôn là mục tiêu của các nhà chọn giống để đáp ứng nhu cầu thị trường. Sự thành công của chương trình chọn giống ngô nếp tím ưu thế lai phụ thuộc vào việc xác định cặp bố mẹ ưu tú và tổ hợp lai triển vọng.

Phân tích khả năng kết hợp là một trong những công cụ di truyền số lượng hiệu quả. Với mục tiêu chọn lọc các dòng bố mẹ ưu tú và THL triển vọng phục vụ khảo nghiệm và công nhận lưu hành giống ngô nếp tím mới tại các tỉnh phía Bắc, nghiên cứu này tiến hành đánh giá khả năng kết hợp về sinh trưởng, năng suất, chất lượng của 10 dòng ngô nếp tím tự phối theo mô Griffing IV täi Hõc viện Nông nghiệp Việt Nam.

Nghiên cứu này tiến hành phân tích khả năng kết hợp chung (GCA), khả năng kết hợp riêng (SCA) và tiềm năng phát triển giống của 10 dòng ngô nếp tím tự phối luân giao theo mô hình Griffing IV nhằm chọn lọc các cặp bố mẹ ưu tú và tổ hợp lai triển vọng phục vụ khảo nghiệm và công nhận lưu hành giống ngô nếp tím mới tại Việt Nam. Lai tạo các tổ hợp lai trong vụ xuân 2022, đánh giá đặc điểm nông sinh học của 45 tổ hợp lai và hai giống đối chứng trong vụ đông 2022 được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần nhắc lại tại Hà Nội. Kết quả cho thấy 5 dòng gồm D2, D4, D5, D7, D9 có GCA dương cao về năng suất bắp tươi và 5 dòng gồm D1, D2, D7, D8, D10 có GCA dương cao về chỉ số độ ngọt. Tổng số 20 cặp lai có SCA dương cao có ý nghĩa thống kê về năng suất bắp tươi và 21 cặp lai có SCA dương cao có ý nghĩa thống kê về chỉ số độ ngọt. Dựa trên chỉ số MGIDI với áp lực chọn lọc 20%, 08 THL ngô nếp tím ưu tú có tiềm năng phát triển giống đã được chọn lọc (THL8, THL12, THL16, THL21, THL6, THL2, THL36 và THL1).