Ảnh minh họa: Internet

Cần tây (Apium graveolens L.) là loài thực vật thuộc họ Hoa tán (Apiaceae) và được trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Á và châu Phi. Cần tây được sử dụng chủ yếu trong chế biến các món ăn bởi vị thơm của nó. Ngoài ra, cần tây còn được dùng như một vị thuốc để hỗ trợ chữa trị một số bệnh như cao huyết áp, sỏi nhỏ đường tiết niệu, rối loạn chức năng gan,… Trong cây cần tây có chứa 90,5% nước, 1,95% hợp chất nitơ, 0,07% chất béo, xenluloza 1,15% và 1,13% tro, vitamin A, B, C, các chất khoáng như Mg, Mn, Fe, I, Cu, K, Ca và vitamin P, cholin, tyrosin, axít glutamic. Hiện nay cần tây còn được coi như một loại thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân ở người béo phì và giảm thiểu sự lão hóa. Những công dụng trên được cho là do thành phần thực vật của chúng bao gồm các hợp chất limonene, selinene, apigenin, luteolin và kaempferol.

Bởi những đặc tính có lợi trên, cần tây ngày càng được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, tại Việt Nam trong thời gian qua sản xuất cần tây nói riêng và rau xanh nói chung còn bộc lộ một số vấn đề về an toàn chất lượng sản phẩm do hàm lượng nitrat (NO3 - ) hay dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng còn cao trong các sản phẩm tươi và sản phẩm chế biến khiến người tiêu dùng hết sức lo ngại. Theo Tổng cục Thống kê, năm 2020, cả nước xảy ra 90 vụ ngộ độc thực phẩm với 2254 người phải nhập viện cấp cứu do nguồn thực phẩm, rau củ quả mất an toàn ở Việt Nam. Đặc biệt là đối với rau xanh trái vụ, người trồng rau thường sử dụng nhiều phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học để đảm bảo năng suất trong điều kiện trồng trọt bất thuận nên chất lượng của rau xanh thường không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Do đó, sản xuất sản phẩm rau an toàn chính vụ và trái vụ đang là vấn đề cấp thiết trên thị trường.

Để giảm thiểu các mối nguy hiểm từ sản phẩm rau không an toàn, các biện pháp canh tác rau được tiêu chuẩn hóa (VietGAP, hữu cơ) hay được áp dụng công nghệ cao vào sản xuất (thủy canh tĩnh, thủy canh hồi lưu, khí canh,…). Trong đó phương pháp thủy canh là biện pháp canh tác cây trồng không sử dụng đất mà sử dụng giá thể (xơ dừa, trấu, than bùn, vermiculite,…) và dung dịch dinh dưỡng để nuôi dưỡng cây trồng. Việc trồng cây trong môi trường không có đất thật sự đem lại rất nhiều thuận lợi như: Tiết kiệm tối đa diện tích trồng, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, luân canh gối vụ một cách chủ động và hiệu quả, đồng thời nâng cao năng suất của cây trồng. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, các giá trị về sinh trưởng, tổng năng suất, chất lượng của cây trồng thủy canh cao hơn so với trồng trên đất ở cây cà chua, ở xà lách và ở dưa lưới ruột vàng. Đồng thời, phương pháp thủy canh giúp cho cây trồng hấp thụ các chất như N, P, K Ca, Cu, Mg nhiều hơn trong khi cây trồng ở đất có xu hướng hấp thụ nhiều chì và sắt hơn. Nhờ có việc chủ động trong việc cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng trên hệ thống thủy canh, có thể dễ dàng điều chỉnh dinh dưỡng trước khi thu hoạch để thu được các sản phẩm an toàn về chất lượng. Đối với các loại rau xanh trồng trái vụ, phương pháp thủy canh luôn được coi là lựa chọn tối ưu giúp cho cây trồng đảm bảo năng suất và chất lượng trong các điều kiện bất lợi của thiên nhiên. Từ những nhu cầu cấp thiết trên, nghiên cứu này được tiến hành nhằm xác định ảnh hưởng của nồng độ dung dịch dinh dưỡng đến sinh trưởng, phát triển và năng suất rau cần tây trái vụ canh tác trên hệ thống thủy canh hồi lưu.

Các nồng độ dung dịch dinh dưỡng khác nhau có ảnh hưởng có ý nghĩa đến sinh trưởng và năng suất của rau cần tây trái vụ trồng bằng hệ thống thủy canh hồi lưu. Dung dịch dinh dưỡng ở nồng độ 1.200 ppm là nồng độ dung dịch phù hợp với sinh trưởng về chiều cao cây (38,7 cm), số lá/cây (25,44) và năng suất (439,29 kg/100 m2 ) của rau cần tây. Đề nghị áp dụng nồng độ dinh dưỡng 1.200 ppm cho sản xuất cần tây trái vụ bằng phương pháp thủy canh trong nhà có mái che. Tiếp tục có những nghiên cứu về nồng độ dung dịch dinh dưỡng phù hợp cho các loại rau ăn lá khác trong canh tác theo phương thức thủy canh.