Ảnh minh họa: Internet

Keo lá tràm có tên khoa học là Acacia auriculiformis A. Cunn. ex Benth. phân bố tự nhiên ở Australia, Papua New Guinea và Indonesia. Keo lá tràm thuộc loài cây sinh trưởng nhanh, có khả năng cố định nitơ và phù hợp với nhiều vùng sinh thái. Gỗ của Keo lá tràm thường được sử dụng trong sản xuất giấy và bột giấy, ván nhân tạo, hay trong các sản phẩm cấu trúc. Ở Việt Nam, các nghiên cứu cải thiện giống Keo lá tràm chủ yếu tập trung vào việc tìm ra những xuất xứ có khả năng kháng sâu bệnh, sinh trưởng tốt và năng suất cao. Các nghiên cứu chọn giống Keo lá tràm dựa trên các tính chất gỗ còn hạn chế, trong khi đó chất lượng gỗ mới là sản phẩm mong muốn cuối cùng của người sản xuất và tiêu dùng. Do đó, các tính chất gỗ của Keo lá tràm cần được nghiên cứu để phục vụ cho việc chọn giống hoặc lai tạo.

Sợi gỗ là một thành phần quan trọng cấu tạo nên gỗ. Ở gỗ lá rộng sợi gỗ chiếm khoảng 15 – 60% thể tích gỗ; trong khi đó, ở gỗ lá kim sợi gỗ (quản bào) chiếm tỷ lệ trung bình 90% thể tích cây. Sợi gỗ là tế bào vách dày, ruột nhỏ, hình thoi dài, hai đầu nhọn xếp theo chiều dọc thân cây. Khi cây còn sống, chức năng chủ yếu của sợi gỗ là giúp cho cây đứng vững và chịu lực tác dụng từ bên ngoài. Trong công nghiệp sản xuất giấy và bột giấy hoặc sản xuất ván sợi, chiều dài sợi gỗ đóng vai trò quan trọng đến chất lượng của sản phẩm. Nguồn nguyên liệu có sợi gỗ càng dài, chất lượng sản phẩm càng tốt. Do đó, nghiên cứu chọn lựa được các loài cây có chiều dài sợi tốt hoặc phương pháp dự đoán nhanh được chiều dài sợi từ nguồn nguyên liệu đã khai thác trước khi đưa vào sản xuất là rất cần thiết phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến gỗ.

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm kiểm tra sự biến đổi chiều dài sợi gỗ Keo lá tràm theo hướng bán kính ở vị trí gần tâm và vị trí gần vỏ. Từ kết quả đạt được, khả năng dự đoán nhanh chiều dài sợi gỗ bằng công nghệ sóng ứng suất cũng được kiểm tra thông qua tính toán tương quan giữa chiều dài sợi gỗ với vận tốc truyền sóng ứng suất. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp các thông tin hữu ích cho những nhà sản xuất liên quan đến chất lượng của sợi gỗ như giấy, bột giấy hay ván sợi trong quá trình đánh giá, phân loại nguồn nguyên liệu Keo lá tràm tại khu vực nghiên cứu.

Sự biến đổi chiều dài sợi gỗ ở vị trí gần tâm và vị trí gần vỏ theo hướng bán kính được nghiên cứu ở gỗ Keo lá tràm 5 tuổi dòng Clt43. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, chiều dài sợi gỗ ở gần vỏ là cao hơn rõ ràng có ý nghĩa thống kê so với chiều dài sợi gỗ ở vị trí gần tâm. Cũng có một sự khác nhau rõ ràng về chiều dài sợi gỗ trung bình giữa các cây gỗ Keo lá tràm. Chiều dài sợi gỗ có thể được dự đoán bằng chỉ số vận tốc truyền sóng ứng suất hoặc giá trị khối lượng thể tích, tuy nhiên mức độ chính xác là không cao. Khi sử dụng đồng thời cả hai giá trị này thông qua tính toán giá trị mô đun đàn hồi uốn tĩnh động lực, mức độ chính xác khi dự đoán chiều dài sợi gỗ tăng lên đáng kể. Kết quả của nghiên cứu này có thể được ứng dụng trong việc lọc các nguồn nguyên liệu gỗ có chiều dài sợi gỗ cao trong sản xuất ván sợi hoặc bột giấy.