Lắp đặt thiết bị điều khiển quang thông 60 KVA tại KCN  Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.

Điện năng sử dụng cho mục đích chiếu sáng chiếm tỉ trọng khá lớn trong cơ cấu tiêu thụ điện ở nước ta. Đó là lý do vì sao từ nhiều năm qua, các kỹ sư của Trung tâm Công nghệ năng lượng và Vật liệu mới thuộc Viện Khoa học Năng lượng (Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam) đã miệt mài cùng các nhà khoa học của Viện Khoa học Năng lượng nghiên cứu mô hình thiết bị nguồn điều chỉnh quang thông tự động.

Hiệu quả cả khi điện áp không ổn định

Kỹ sư Trương Quốc Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ năng lượng và Vật liệu mới, cho biết những năm gần đây, ở nước ta đã có nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng cho các thiết bị, hệ thống chiếu sáng được ứng dụng. Trong đó, một vấn đề rất được quan tâm là làm sao để sử dụng hợp lý công suất chiếu sáng phù hợp với từng nhu cầu chiếu sáng. Đặc biệt đối với chiếu sáng ở các nơi công cộng, do vào đêm khuya mật độ giao thông thường rất thấp nên việc duy trì 100% công suất chiếu sáng là không cần thiết. Việc tiết giảm công suất chiếu sáng trong thời gian này, vì vậy đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với chiếu sáng công cộng hiện đại.

Qua thực tiễn, các nhà khoa học thuộc Viện Khoa học Năng lượng nhận thấy với các giải pháp tiết kiệm điện năng khác như sử dụng chấn lưu hai mức công suất để giảm công suất tiêu thụ của đèn thì giá thành thiết bị cao và lại không điều chỉnh được mức tiết kiệm; còn với giải pháp sử dụng tủ điều khiển, tự động cắt bớt một số bóng đèn thì nhược điểm là tạo nên những khoảng tối trên mặt đường, không bảo đảm an toàn giao thông, làm giảm mỹ quan đô thị. Giải pháp sử dụng chấn lưu phụ mắc thêm cho chấn lưu thường để tạo thành tổ hợp chấn lưu hai mức công suất lại có nhược điểm là chi phí sửa chữa thay thế cao và cũng không điều chỉnh được mức tiết kiệm.

Phương án cuối cùng được chọn chính là thiết bị nguồn điều chỉnh quang thông tự động, bởi hiệu quả cao trong chiếu sáng công cộng và không đặt bất cứ điều kiện gì khi lắp đặt, đặc biệt cho vùng có điện áp không ổn định hoặc điện áp quá cao, quá thấp; đèn sáng ổn định đúng thông số kỹ thuật của nhà sản xuất do có ổn áp tự động góp phần tăng tuổi thọ đèn.

Lắp đặt đơn giản

Với thiết bị nguồn điều chỉnh quang thông tự động thì việc lắp đặt rất đơn giản. Cụ thể là chỉ cần lắp đặt thiết bị vào sau lưng các tủ đóng ngắt điện ngoài đường hay tại các trạm biến áp. Sau đó, các cán bộ kỹ thuật đặt các thông số tự động điều chỉnh cho thiết bị để nó tự hoạt động.

Các tính năng kỹ thuật của thiết bị này cho phép ổn áp tự động đối với hệ thống chiếu sáng tự động bật đèn khi trời tối và tự động tắt đèn khi trời sáng; tự động giảm công suất 20% -  40% vào ban đêm. Rơ - le thời gian hoạt động chính xác kể cả trong thời gian mất điện mà không phải đặt lại giờ, có khả năng điều chỉnh mức công suất theo yêu cầu. Chế độ chuyển mức công suất chậm cho phép khắc phục hiện tượng tắt đèn ở các bóng đèn già đã hết tuổi thọ. Kết quả, mức tiết kiệm điện năng trung bình của hệ thống thiết bị này đạt từ 30%-40% hoặc cao hơn. 

Kỹ sư Thành cho biết hiện thiết bị đã được lắp đặt rộng rãi tại các tỉnh: Phú Thọ, Thừa Thiên - Huế, Long An, Hòa Bình và đều phát huy hiệu quả.