|
Nguồn nhiệt từ mặt trời là tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo.
Ảnh: Thái Hiền
Việt Nam được
xem là quốc gia có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo (NLTT) từ thủy điện,
gió, mặt trời, sinh khối,… Theo Tiến sĩ Nguyễn Thăng Long, Điều phối viên giữa
Tổ chức Hợp tác phát triển Đức (GIZ) và Tổng cục Năng lượng, trong dự án hỗ trợ
mở rộng quy mô điện gió tại Việt Nam, nguồn năng lượng gió ở nước ta có thể đạt
công suất lắp đặt 24GW/năm, nguồn năng lượng mặt trời lên tới 130GW/năm. Sản xuất
điện nhiệt có công suất tương đối nhỏ, nhưng hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu
dân sinh. Nếu khai thác tối đa, Việt Nam có thể chủ động được nguồn năng lượng
trong nước, thoát khỏi việc bị phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và bảo đảm an
ninh năng lượng quốc gia.
Tuy nhiên, hiện
nay việc phát triển NLTT ở nước ta còn khiêm tốn. Cụ thể, năm 2016 tỷ phần NLTT
so với hệ thống điện là 5%, chủ yếu vẫn là thủy điện nhỏ, chưa có năng lượng
gió, mặt trời. Có nhiều nguyên nhân, nhưng một trong những nguyên nhân chính là
do công nghệ và giá thành đầu tư còn cao. Theo ông Nguyễn Hoàng Dũng, Giám đốc
Phòng NLTT, Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 3, các dự án NLTT đều cần nguồn vốn
rất lớn. Nếu không có sự hỗ trợ, các nhà đầu tư rất khó khăn trong việc thu xếp
vốn. Hơn nữa, do giá mua điện gió hiện nay theo đánh giá của nhà đầu tư là thấp,
không đủ hỗ trợ cho phát triển, nên các nhà đầu tư vẫn đang chờ Chính phủ xem
xét, hiệu chỉnh.
Thực tế đầu tư một
số dự án NLTT còn cho thấy nhiều vấn đề khác. Hầu hết các thiết bị làm dự án Việt
Nam không sản xuất được mà phải nhập khẩu. Như nhập khẩu turbine gió của Mỹ,
Châu Âu về thì riêng tiền vận chuyển cũng chiếm 10 - 15% giá trị, làm cho giá thành
đầu tư, giá năng lượng cao. Bên cạnh đó, do cơ sở hạ tầng của nước ta chưa tốt,
một số dự án nhà đầu tư phải tự bỏ tiền ra làm đường vận chuyển thiết bị, dẫn đến
đội giá thành đầu tư. Do vậy, nhiều ý kiến cho rằng, Chính phủ cần sửa đổi một
số chính sách chưa hiệu quả, có ưu đãi đầu tư để đưa NLTT vào đời sống, đem đến
lợi ích tốt nhất cho quốc gia và người dân.
Đồng tình với
quan điểm này, ông Phạm Trọng Thực, Vụ trưởng Vụ Năng lượng mới và tái tạo (Tổng
cục Năng lượng, Bộ Công Thương) nêu rõ, phát triển NLTT là nhu cầu bức thiết
nhưng đang gặp nhiều vướng mắc, trong đó chủ yếu là do công nghệ và giá thành đầu
tư tương đối cao. Mặc dù, trong thời gian qua, Chính phủ đã có các chính sách hỗ
trợ phát triển NLTT, tuy nhiên, các nhà đầu tư đánh giá chính sách hỗ trợ của
Việt Nam vẫn chưa đồng bộ và thấp so với các nước trên thế giới.
Hiện tại, Chính
phủ đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tỷ phần điện từ NLTT ở Việt Nam đạt 20%. Nhằm
thu hút các nhà đầu tư tư nhân tham gia lĩnh vực này, Thủ tướng Chính phủ đã phê
duyệt Chiến lược phát triển NLTT của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm
2050, trong đó quy định Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phải mua tất cả các
nguồn NLTT được doanh nghiệp sản xuất. Quyết định cũng đặt ra yêu cầu các nhà đầu
tư sử dụng nhiều nhiên liệu hóa thạch phải có trách nhiệm phát triển NLTT. Đơn
cử như cứ phát triển 1.000MW điện than thì phải có 30MW nguồn điện tái tạo,
trên cơ sở có chế tài ràng buộc, yêu cầu các doanh nghiệp phải đầu tư...
Để phát triển
NLTT, thời gian tới, Việt Nam cần khuyến khích, huy động mọi nguồn lực từ xã hội
và người dân, đẩy mạnh phát triển và sử dụng nguồn NLTT, từng bước gia tăng tỷ
trọng nguồn NLTT trong sản xuất, tiêu thụ năng lượng quốc gia nhằm giảm sự phụ
thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, giảm
nhẹ biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
|