Ông Nguyễn Danh Hòa, trưởng phòng thử nghiệm Điện - điện tử, Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 1 - Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Bộ Khoa học - công nghệ) giải thích về các thiết bị tiết kiệm điện.

Một thiết bị được gọi là thiết bị tiết kiệm điện nghĩa là thiết bị đó phải giảm được công suất tiêu thụ điện nhưng tính năng sử dụng phải không thay đổi. Nói một cách đơn giản “tiết kiệm điện” là phải giảm số tiền mà người dân phải trả trong hóa đơn thanh toán tiền điện mà vẫn đáp ứng hoàn toàn yêu cầu sử dụng điện.

- Ông có thể lấy ví dụ những trường hợp cụ thể của thiết bị tiết kiệm điện?

Hiện nay đã có bộ tiết kiệm điện làm giảm dòng điện khởi động dùng cho máy may. Thiết bị này làm thay đổi điện áp khi phụ tải thay đổi, nghĩa là khi máy may làm việc ở chế độ không tải có thể tiết kiệm từ 30-40% công suất. Hay một bóng đèn chỉ được gọi là bóng đèn tiết kiệm điện khi công suất tiêu thụ điện thấp nhưng độ sáng thì vẫn đảm bảo không thay đổi so với các bóng đèn có công suất tiêu thụ điện cao hơn.

Trường hợp nữa là khi chiếu sáng sử dụng blat điện từ và blat điện tử có tổn hao thấp thì cũng giúp giảm lượng điện tiêu thụ mà độ sáng không thay đổi. Hay trường hợp đối với quạt điện, người ta thiết kế làm sao khi hai quạt tiêu thụ cùng một công suất như nhau nhưng giá trị sử dụng, tức là lưu lượng gió mà cái quạt nào tạo ra nhiều hơn thì cái quạt đó cũng được gọi là tiết kiệm điện.

Có một số thiết bị giảm được điện áp tiêu thụ nhưng không tiết kiệm điện bởi công suất tiêu thụ không thay đổi. Cũng có một số thiết bị giảm được điện áp, giảm được công suất tiêu thụ điện nhưng không đảm bảo được mục đích sử dụng, tức là không đảm bảo độ chiếu sáng thì không được gọi là tiết kiệm điện.

Hiện nay có một số thiết bị giúp tiết kiệm từ 30-50% lượng điện tiêu thụ cho đèn huỳnh quang, bằng cách lợi dụng ánh sáng tự nhiên bên ngoài để tự động điều chỉnh ánh sáng giúp giảm điện áp, giảm công suất nhưng vẫn đảm bảo độ sáng. Theo ông, thiết bị như thế liệu có khả thi?

Về nguyên tắc, người ta hoàn toàn có thể nghiên cứu và chế tạo các thiết bị chiếu sáng có khả năng kết hợp được với ánh sáng tự nhiên bên ngoài để tiết kiệm điện. Lý do những lúc ánh sáng chiếu vào nhiều thì trong phòng làm việc sẽ không cần sáng lắm nên người ta có thể sử dụng thiết bị điều chỉnh độ sáng của bóng đèn phụ thuộc vào ánh sáng bên ngoài.

Nhưng để làm được điều đó thì giá thành sẽ rất cao vì phải sử dụng bộ cảm biến để nhận biết ánh sáng bên ngoài và tự động điều chỉnh ánh sáng trong phòng. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chính xác thiết bị đó có tiết kiệm được điện không thì vẫn cần phải được thử nghiệm ở những cơ quan có thẩm quyền.

Để thử nghiệm một thiết bị xem có khả năng tiết kiệm điện không bao gồm những bước nào?

Đánh giá thiết bị đó có khả năng tiết kiệm điện không, chúng tôi tiến hành đo công suất tiêu thụ khi có và không có thiết bị ở cùng một phụ tải như nhau. Căn cứ vào kết quả đó, chúng tôi sẽ đánh giá bằng chuyên môn để cấp giấy chứng nhận kết quả thử nghiệm xem thiết bị có đạt tiêu chuẩn tiết kiệm điện hay không.

Để tiết kiệm điện hiệu quả nhất, ông có lời khuyên gì với người dân?

Các gia đình nên lựa chọn những thiết bị chiếu sáng áp dụng công nghệ cao và tiết kiệm điện như bóng đèn compact, bóng đèn huỳnh quang T8 và T5... Chọn mua những sản phẩm điện của những nhà sản xuất có uy tín đã được công bố chất lượng theo đúng tiêu chuẩn đã được nhà nước quy định. Tuyệt đối không mua những sản phẩm quảng cáo tiết kiệm điện nhưng không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có giấy chứng nhận chất lượng. 

Bên cạnh đó, để tăng hiệu quả thiết bị, người dân cũng phải biết cách sử dụng; chẳng hạn như không nên bật tắt thiết bị liên tục hay không lắp bóng đèn ở những nơi dễ ẩm ướt như cạnh vòi nước nhà tắm vì như thế sẽ ảnh hưởng đến tuổi thọ của bóng. Trên hết vẫn là nâng cao ý thức sử dụng điện của chính con người.