Năm nay, cam sành Hàm Yên được mùa, được giá, nhiều hộ thu về hàng trăm triệu đồng, có hộ thu về cả tỷ đồng.

Đã có thương hiệu

Với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp, chất lượng cam sành Hàm Yên ngon hơn hẳn cam trồng ở nhiều địa phương khác. Tuy nhiên, trước đây phần vì diện tích nhỏ lẻ, canh tác quảng canh, nên năng suất, chất lượng và giá trị của cam chưa cao. Năm 1999, Trung tâm Cây ăn quả Hàm Yên được thành lập, cùng với chủ trương phát triển cây cam của tỉnh, cam Hàm Yên mới thực sự phát triển và trở thành cây có giá trị bậc nhất của tỉnh Tuyên Quang.

Nếu năm 2000, cả huyện Hàm Yên chỉ có khoảng 1.500ha cam, thì nay đã tăng lên 2.500ha, nhiều hộ có hàng chục ha, thu hàng trăm, thậm chí cả tỷ đồng mỗi vụ. Diện tích cam chủ yếu tập trung ở 9 xã như: Phù Lưu, Yên Thuận, thị trấn Hàm Yên, Yên Phú… trong đó Phù Lưu gần 1.000ha, Yên Thuận 300ha. Đã có nhiều hộ vươn lên làm giàu từ chính cây cam. Cách đây gần chục năm, ông Chúng A Lỷ, ở xã Bằng Cốc đã lên thôn Thọ, xã Phù Lưu để học hỏi cách trồngcam sành. Đến nay ông đã có hơn 4ha cam, năm nay, ông dự kiến thu khoảng 100 tấn, với giá 8.000 - 10.000 đồng/kg, trừ chi phí lãi hơn 500 triệu đồng.

Mặc dù chỉ có gần 600 gốc cam nhưng với kỹ thuật chăm sóc tốt, nên đồi cam của anh Trịnh Ngọc Hải ở thôn Đồng Bàng, thị trấn Hàm Yên thuộc diện sai quả nhất vùng. Dẫn chúng tôi thăm đồi cam, anh Hải vui vẻ cho biết: "Vụ cam năm nay, tôi thu khoảng 30 tấn quả (năm ngoái 20 tấn), với giá cam đẹp 10.000 đồng/kg (năm ngoái 6.000 đồng/kg), trừ chi phí chắc cũng thu được trên 300 triệu đồng".

Cam vào siêu thị

Những ngày này về Hàm Yên đâu đâu cũng thấy cam, cam được bán dọc hai bên đường, cam được các xe tải, container nối đuôi nhau "ăn hàng" đi tiêu thụ khắp nơi. Anh Lê Văn Hùng- một chủ hàng từ TP.Hồ Chí Minh ra lấy hàng nói: "Năm nay, miền Nam "cháy" cam. Trước đây, tôi chủ yếu nhập cam Thái Lan về bán, nhưng từ khi cam Hàm Yên được vinh danh là một trong 50 loại hoa quả nổi tiếng và có giá trị, tôi đích thân ra đây để mua hàng".

Để bảo vệ quyền lợi, cũng như chia sẻ kinh nghiệm, những người trồng cam ở đây đã thành lập Hội Cam sành Hàm Yên và một số hợp tác xã. Nhờ sự hướng dẫn về kỹ thuật, quy trình chăm sóc, thu hái của Trung tâm Cây ăn quả, Hội Cam sành và các hợp tác xã nên năng suất, chất lượng cam sành ở Hàm Yên ngày một nâng cao.

Bà Tạ Thị Thu - Giám đốc Trung tâm Cây ăn quả huyện Hàm Yên cho biết: "Năm 2007, cam sành Hàm Yên đã được Cục Sở hữu trí tuệ chứng nhận thương hiệu "Cam sành Hàm Yên”. Ngoài việc cung cấp giống cho người dân, chúng tôi còn thường xuyên mở lớp tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc cam, đặc biệt là việc hạn chế phun thuốc trừ sâu, hướng tới sản xuất sạch. Đến cuối năm 2012, cam sành Hàm Yên đã được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam đưa vào danh sách 50 trái cây nổi tiếng và giá trị nhất Việt Nam".

Theo bà Thu, vụ cam năm nay Hàm Yên thu gần 40.000 tấn cam, hiện đã thu hoạch già nửa. "Hiện chúng tôi đã xuất bán cho các đối tác lớn ở miền Nam, BigC Hà Nội, Hải Phòng, Nha Trang… hơn 15.000 tấn, trong đó hiện BigC đã nhập khoảng 150 tấn cam, với giá 8.000 - 9.000 đồng/kg" - bà Thu thông tin.