Việt Nam là một trong những trung tâm đa dạng tài nguyên di truyền của thế giới do những điều kiện đặc thù về khí hậu, địa lý, thỗ nhưỡng và các hệ thống canh tác truyền thống của nhiều nhóm dân tộc bản địa mang lại. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, do nhiều nguyên nhân chủ quan cũng như khách quan và áp lực từ thực trạng tự nhiên, kinh tế - xã hội , tài nguyên di truyền cây trồng ngày một xói mòn, trong đó có tài nguyên cây lúa. Nếp Tú Lệ là giống lúa đặc sản của huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái với các đặc tính nổi trội về hình thức hạt, độ dẻo, thơm ngậy, ngon và không ngấy. Trong những năm qua, mặc dù đã được đầu tư phục tráng nhưng việc sản xuất lúa nếp đặc sản nàyvẫn chưa mang lại hiệu quả kinh tếvà hiệu quả như xã hội mong đợi. Việc nghiên cứu bảo tồn nguồn gen giống nếp này bước đầu chỉ ra được hiện trạng canh tác và phát triển giống lúa tại địa phương. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra được các tác nhân đóng vai trò quan trọng trong phát triển sản xuất giống lúa đặc sản này; từ đó, đề xuất được một số giải phápgóp phần lưu giữ và phát triển bền vững giống nếp đặc sản Tú Lệ tại địa phương, góp phần tăng hiệu quả sản xuất và bảo tồn đa dạng nguồn gen lúa nếp.

Nếp Tú Lệ là giống đặc sản của huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái, là nguồn gen quý hiếm cần khai thác và bảo tồn. Đây là giống dài ngày, vỏ trấu vàng sẫm ở đầu hạt, viền gân màu nâu tím, hạt gạo tròn, trắng trong, ít bạc bụng, đặc biệt rất thơm khi nấu, cơm dẻo, không dính, giữ được mùi thơm và độ dẻo lâu.

Hoạt động lưu giữ và phát triển giống lúa nếp Tú Lệ tại địa phương hiện còn nhiều bất cập chưa đạt hiệu quả như mong đợi. Cần phải xem xét những yếu tố tác động đế đưa ra các giải pháp phù hợp cho từng đối tượng, đưa lại hiệu quả tốt. Trong thời gian tới cần đẩy mạnh công tác xây dựng và phát triển hệ thống giống cho nông hộ tại Văn Chấn nhằm đảm bảo giống tốt cho sản xuất và mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân. Đây là họat động vô cùng quan trọng để duy trì các đặc tính quý báu của giống, góp phần lưu giữ và phát triển bền vững nguồn gen lúa đặc sản bản địa của địa phương.