Thuỷ điện chiếm tới 35% cơ cấu công suất nhưng các hồ nước thuỷ điện lớn đều không nhận đủ nước, nhiều hồ đã đến mực nước chết, không thể đạt công suất thiết kế và chất lượng điện giảm sút. Hồ thuỷ điện Hoà Bình, cho đến nay đang là hồ có vị trí hàng đầu trong hệ thống thuỷ điện nhưng cho đến hết mùa tích nước chỉ nhận được 36 tỷ m3 so với 56,5 tỷ m3 của nhiều năm trước. Do vậy dù chạy liên tục cả 8 tổ máy cũng chỉ phát được khoảng dưới 36 triệu/42 triệu kWh như thường lệ. Đã vậy, để có nước đổ ải cho hàng chục nghìn héc ta đất nông nghiệp, vừa qua, EVN đã hợp đồng với Bộ NN - PTNT tiến hành 2 đợt xả lũ kéo dài 2 tuần tốn hơn 2 tỷ m3 nước, nâng mức nước sông Hồng lên mức trên 2,4m để các trạm bơm đưa nước vào đồng.
Tuy tổ máy số 1 nhà máy thuỷ điện Sơn La vào vận hành sớm 2 năm, đẩy nhanh tiến độ hoà lưới của tổ máy số 2 nhà máy này và các nhà máy thuỷ điện Đồng Nai, An Khê, nhiệt điện Uông Bí 2 cùng với các nhà máy điện ngoài EVN; tích cực đàm phán để nhập khẩu điện nhưng vẫn chưa thể khắc phục được tình trạng thiếu điện nghiêm trọng .Nhiều công trình chậm tiến độ (chủ yếu do thiếu mặt bằng); việc đầu tư xây dựng các nhà máy điện không hấp dẫn đầu tư nước ngoài do giá điện của Việt Nam thấp hơn nhiều so với khu vực (20 năm nay, chưa có nhà đầu tư nước ngoài nào đầu tư xây dựng các nhà máy điện); v.v…
Khắc phục những khó khăn đó, không có con đường nào khác là cần kiên quyết hơn trong tiết kiệm điện. Có hiệu quả nhất là tiết kiệm bằng các giải pháp quy hoạch và kỹ thuật. Có thể đưa ra một vài dẫn chứng: Ở nước ta hiện nay, hai hộ tiêu thụ điện nhiều nhất là ngành thép và xi măng. Mỗi năm, hai ngành này tiêu thụ khoảng 10 tỷ kWh điện. Trong số 34 nhà máy nấu, cán thép hiện nay, chỉ có 4 nhà máy đạt yêu cầu về thiết bị và kỹ thuật sử dụng năng lượng. Nếu như đổi mới được các thiết bị lạc hậu này, có thể nước ta sẽ không thiếu điện.Vừa qua, một phân xưởng dệt may lớn đã thử nghiệm thay đổi thiết bị và siết chặt nội qui sử dụng điện, kết quả tiết kiệm được 20% điện năng so với trước. Nếu tất cả các xí nghiệp đều tiết kiệm điện như phân xưởng trên, nước ta cũng không thiếu điện. Thêm một thí dụ khác, nếu căn cứ vào độ chiếu sáng thực tế của mặt trời, có thể bật hệ thống chiếu sáng đường phố muộn hơn, tắt sớm hơn vào mùa hè, vận động các cơ quan, công sở tiết kiệm 10% điện năng theo chỉ thị của Chính phủ, chúng ta cũng không thiếu điện nghiêm trong như mùa khô năm nay.
Trong khó khăn, vẫn có lối ra và khi đã thoát ra, con đường phía trước sẽ rộng mở hơn, đó là một qui luật. Chỉ có điều, qui luật đó vận hành thế nào còn tuỳ thuộc rất nhiều vào ý chí “khó khăn nào cũng vượt qua” của chúng ta . |