Bèo tấm - Ảnh minh họa

Các nghiên cứu trong vài năm qua cho thấy tiềm năng ứng dụng của vaccine uống sản xuất thông qua hệ thống thực vật chuyển gen là rất lớn, không những góp phần giảm giá thành vaccine mà còn mở ra những triển vọng mới của việc ứng dụng công nghệ sinh học thực vật trong nông nghiệp và y học. Trong các loài thực vật được nghiên cứu để sử dụng làm hệ thống sản xuất vaccine, các loài họ bèo tấm (Lemnaceae) đang được đặc biệt chú ý bởi các đặc tính sau: có tốc độ nhân vô tính rất nhanh, có hàm lượng các chất dinh dưỡng cao, rất dễ nuôi trồng, không cần các điều kiện đặc biệt như: bảo quản lạnh, chế độ vô trùng… Do các đặc điểm trên, việc nghiên cứu sản xuất vaccine bằng các đối tượng này hứa hẹn rất nhiều triển vọng.

Đề tài “Nghiên cứu sản xuất protein có hoạt tính sinh học dùng trong nông nghiệp bằng kỹ thuật di truyền trên tế bào cây thông (Larich Desidue) và bèo tấm (Lemna sp/ Wolffia sp.)”, do PGS. TS Lê Huy Hàm, công tác tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ tế bào thực vật, Viện di truyền Nông nghiệp làm chủ nhiệm đề tài, cùng với sự tham gia thực hiện của nhiều cán bộ nghiên cứu, được thực hiện trên cơ sở hợp tác khoa học với Viện Sinh lý phân tử và Công nghệ sinh học, ĐHTH Bonn (CHLB Đức) là một trong những cố gắng góp phần giải quyết các vấn đề trên để tiến tới ứng dụng thành công kỹ thuật di truyền vào việc sản xuất các hợp chất có hoạt tính sinh học phục vụ chăn nuôi thú y và bảo vệ sức khỏe con người.

Mục tiêu của đề tài phía Việt Nam tập trung vào giải quyết các vấn đề sau: Chuyến thành công gen mã hóa virus gumboro VP2 vào bèo tấm; Đánh giá được khả năng miễn dịch khi cho gia cầm ăn bèo tấm có protein nói trên.

Đề tài đã thực hiện tốt và đầy đủ các nội dung nghiên cứu đặt ra và thu được những kết quả mang tính khoa học và thực tiễn cao như sau:

- Thiết kế vector mang gen có vỏ protein virus gumboro biểu hiện ở thực vật;

- Xây dựng hệ thống tái sinh và nhân sinh khối ở bèo tấm (Lemna sp.; Wolffia sp.);

- Xây dựng quy trình chuyển gen đạt hiệu quả cao vào bèo tấm (Lemna/Wolffia);

- Chuyển gen vỏ virus gumboro vào Wolffia/Lemna;

- Phân tích cây chuyển gen. Thử nghiệm sản phẩm chuyển gen trên gia cầm.

Thành công của đề tài là tiền đề cho việc nghiên cứu tạo vaccine kháng Gumboro giá rẻ dùng trong chăn nuôi gia cầm và xa hơn là sản xuất các hoạt chất sinh học khác cho nông nghiệp và y học bằng kỹ thuật di truyền thực vật.

Có thể tìm đọc toàn bộ Báo cáo KQNC Đề tài (số lưu trữ: 7379/2009) tại Cục Thông tin KH&CN Quốc gia (http://db.vista.gov.vn).