Ở Việt Nam, rệp muội bông gây hại 25 loài cây trồng tại Ninh Thuận và Bình Thuận. Rệp muội bông phát sinh, phát triển mạnh quanh năm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho năng suất bông.Rệp muội bông gây hại phổ biến trên cây mãng cầu xiêm ở Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh.Trong quá trình điều tra nghiên cứu trong 2 năm gần đây (2008 – 2010) đã ghi nhận được rệp muội bông gây hại trên cây bằng lăng nước rất phổ biến, đặc biệt rệp muội bông có thể gây hại nặng cây bằng lăng nước trong gian đoạn vườn ươm làm cho ngọn non mang lá bị dị dạng, lá bị cong gây tổn thất giá trị kinh tế đáng kể cho nhà vườn, làm ảnh hưởng lớn đến kế hoạch nhân giống cây. Hơn thế nữa những vườn ươm này lại nằm ngay trong khu dân cư sinh sống, nông dân lại thường sử dụng thuốc trừ sâu có độ độc cao để phòng trừ sâu hại. Điều này có thể để lại nhiều ảnh hưởng xấu đến môi trường và sức khỏe cộng đồng dân cư. Do đó, đề tài này nhằm mục tiêu nghiên cứu đặc điểm sinh vật học của rệp muội bông Aphis gossypii Glover (Homoptera: Aphididae) trên cây bằng lăng nước và phòng trừ rệp muội bông bằng thuốc hóa học và sinh học, để có thể phòng trừ rệp muội bông trên cây bằng lăng theo hướng hiệu quả và an toàn.
Việc nghiên cứu đặc điểm sinh vật học rệp muội bông được tiến hành trong nhà lưới theo phương pháp chung trong nghiên cứu côn trùng học. Tiến hành thu thập rệp muội bông ở pha trường thành từ các vườn cây. Nguồn rệp muội bông này được đem về nhà lưới nuôi trên cây bằng lăng nước để theo dõi. Lấy những con mới được đẻ ra trong cùng một ngày làm nguồn vật liệu nuôi vòng đời sau. Nhóm nghiên cứu quan sát quá trình phát dục cá thể rệp muội bông được 3 lần/ ngày. Tiến hành nuôi 3 đợt thí nghiệm, mỗi đợt thí nghiệm theo dõi 30-40 cá thể. Chỉ tiêu theo dõi bao gồm thời gian phát dục các pha, khả năng đẻ trứng, tuổi thọ của pha trưởng thành, tỷ lệ hoàn thành vòng đời, nhiệt độ và ẩm độ của nhà lưới (3 lần/ ngày).

Qua quá trình nghiên cứu cho thấy, khi trưởng thành rệp muội bông đẻ 37 – 47 rệp non/ trưởng thành cái, để trung bình trong một ngày là 3,62 – 3,83 rệp non. Ấu trùng rệp muội bông có 4 tuổi, tuổi 1 là 1,07 – 1,14 ngày, tuổi 2 là 1,03 – 1,09 ngày, tuổi 3 là 1,25 – 1,31 ngày, tuổi 4 là 1,36 – 1,40 ngày, thời gian trước đẻ con là 0,42 – 0,46 ngày. Tuổi thọ của trưởng thành là 7,67 – 8,83 ngày, cả vòng đời trung bình là 5,13 – 5,37 ngày. Ở vườn cây: thiamethoxam 0,0031% có hiệu lực rất tốt ngay sau 1 ngày phun thuốc, abamectin 0,004% và PSO 0,5% có hiệu lực trừ rệp muội bông tốt sau 2 ngày phun thuốc, rotenone 0,02% có hiệu lực rất tốt ở 5 ngày sau phun thuốc, bementent WP 0.166% có hiệu lực rất tốt ở 6 ngày sau phun thuốc.
Có thể sử dụng thuốc trừ sâu sinh học abamectin 0,004% hoặc bementent WP 0.166% hay thuốc trừ sâu thảo mộc rotenone 0,02%; thuốc trừ sâu hóa học PSO 0,5%; thiamethoxam 0,0031% để trừ rệp muội bông trên cây bằng lăng nước.
|