Đây là dự án công nghệ cao thứ hai trị giá 1 tỉ USD, sau nhà máy chip của Intel, cũng vào TP.HCM.

Theo nguồn tin từ sở Khoa học và công nghệ TP.HCM (cơ quan chịu trách nhiệm tư vấn cho TP.HCM về dự án này) First Solar sẽ ứng dụng công nghệ màng mỏng (thin film semiconductor technology) để sản xuất các môđun quang điện mặt trời cùng các phụ kiện có công suất khoảng 1.080MW/năm. Với bốn dây chuyền sản xuất trong giai đoạn một, theo kế hoạch khi đi vào hoạt động vào giữa năm 2012, công suất mỗi năm vào khoảng 238MW. Trong giai đoạn hai, công suất của nhà máy vào tháng 1.2015, lên tới 950MW mỗi năm.

Sự kiện Intel đầu tư nhà máy kiểm định chip tại khu công nghệ cao TP.HCM được người tiêu dùng và báo chí quan tâm, bởi lẽ công nghệ thông tin và bán dẫn đang trong thời kỳ phát triển. Còn dự án năng lượng mặt trời có quy mô tới 1 tỉ USD ít gây chú ý, do đây được cho là công nghệ của tương lai. Với người dùng trong nước, năng lượng mặt trời phổ biến trong sử dụng ở mức gia nhiệt cho nước sinh hoạt, còn pin năng lượng mặt trời không phổ biến vì giá thành còn cao.

Với giới am hiểu công nghệ về năng lượng tái tạo tại Việt Nam, việc First Solar xuất hiện tại Việt Nam mang lại cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp năng lượng tái tạo nói chung, và năng lượng mặt trời nói riêng tại Việt Nam. Phó giám đốc sở Khoa học và công nghệ TP.HCM, PGS.TS Lê Hoài Quốc nhận xét: “Không chỉ tạo nguồn thu cho ngân sách quốc gia, tạo việc làm cho người lao động, giúp học hỏi kỹ thuật… giá trị quan trọng nhất của First Solar là khẳng định những chính sách ưu đãi đầu tư của Nhà nước hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài, có nền chính trị ổn định, nguồn lao động rẻ. Những yếu tố này sẽ làm giá trị lợi nhuận của nhà đầu tư cao hơn. Với doanh nghiệp, lợi nhuận luôn là yếu tố hàng đầu”. TS Quốc còn kỳ vọng rằng, từ những sản phẩm của First Solar sản xuất tại Việt Nam sẽ làm thay đổi chính sách của Nhà nước trong việc khuyến khích xã hội quan tâm và sử dụng các thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời, điều phối và nối lưới vào hệ thống điện quốc gia từ những nguồn năng lượng dư thừa.

Ông Huỳnh Kim Tước, giám đốc trung tâm Tiết kiệm năng lượng TP.HCM nói: “Việc First Solar đầu tư nhà máy sản xuất tại Việt Nam sẽ giúp ngành công nghiệp năng lượng mặt trời Việt Nam vốn còn quá yếu sẽ có thêm nhiều cơ hội để học hỏi kỹ thuật. Đây là một tập đoàn lớn trong ngành công nghiệp năng lượng mặt trời trên thế giới, việc họ có mặt sẽ tạo động lực thị trường trong nước phát triển nhóm sản phẩm năng lượng mặt trời”. Với tư cách là chủ tịch hội đồng quản trị công ty Mặt Trời Đỏ (chuyên sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời), ông Tước cũng xác nhận, First Solar có mặt sẽ làm công ty của ông đẩy mạnh công suất, dự kiến năm 2011 tăng công suất gấp 5 lần năm 2010.

Được biết, khi được tư vấn về dự án này, các chuyên gia của sở Khoa học và công nghệ đã đặt nặng những giá trị như an toàn cho môi trường, con người cũng như tạo cơ hội cho ngành công nghiệp phụ trợ ngành sản xuất này phát triển. Lý thuyết là như vậy, còn trên thực tế, việc có mặt vào chuỗi cung ứng cho các nhà sản xuất nước ngoài là một thách thức lớn đối với doanh nghiệp trong nước. Các nhà sản xuất nước ngoài đều có hệ thống doanh nghiệp phụ trợ riêng, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của chính họ đặt ra. Intel chỉ đặt hàng cho doanh nghiệp trong nước các dịch vụ hỗ trợ như điện, nước, giao nhận… Samsung xây dựng nhà máy sản xuất điện thoại di động tại khu công nghiệp Yên Phong, Bắc Ninh nhưng khối công ty sản xuất linh kiện phụ trợ cho họ là các doanh nghiệp đến từ Hàn Quốc… Ông Tước thẳng thắn: “Kỳ vọng nhà đầu tư First Solar sẽ làm phát triển công nghiệp phụ trợ phát triển, nhưng với năng lực của các doanh nghiệp cơ khí, nhựa, điện tử… trong nước quá yếu, khó có thể đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất lớn như First Solar”.

So với các dự án địa ốc hay du lịch, con số 2 tỉ USD của hai dự án trên chưa gọi là lớn, nhưng cũng phác thảo một hướng đi mới cho đầu tàu kinh tế của cả nước: phát triển các ngành kinh tế mới như năng lượng hay công nghệ cao.