Chi Lilium bao gồm khoảng 80 loài, có nguồn gốc ở Bắc bán cầu và được phân loại thành 7 nhóm; trong đó có 3 nhóm lai quan trọng đối với công tác chọn tạo giống lily là nhóm lai Oriental (O), nhóm lai Asiatic (A) và nhóm lai Longiflorum (L).

Nghiên cứu này sử dụng 12 tổ hợp lai với 6 nhóm lai Asiatic (A), LA (LA), Oriental (O), OT (OT), L.formologi (F) và L. longiflorum Thunb. (L). Hai phương pháp nuôi cấy lát cắt bầu nhụy (OSC) và nuôi cấy túi phôi (ESR) được sử dụng để nuôi cấy các noãn đã được thụ tinh hoặc túi phôi sau khi thụ phấn cắt vòi nhụy và thụ phấn thông thường.

Đối với phương pháp thụ phấn thông thường: khi hoa từ 1-2 ngày đầu (đầu nhụy tiết dịch) thì tiến hành thụ phấn. Dùng bút long (hoặc tăm bông) chấm vào đĩa đựng hạt phấn và thụ trực tiếp lên đầu nhụy của cây mẹ. Đối với phương pháp thụ phấn cắt vòi nhụy: dùng dao sắc cắt lên phái trên bầu nhụy, chỉ để lại phần vòi nhụy có chiều dài 1-2 mm. Sau đó, dùng đầu nhụy vừa cắt chấm vào hỗn hợp hatjphaasn cần thụ và thụ lên trên phần vòi nhụy còn lại (đỉnh của mặt cắt). Sau khi thụ phấn xong, tiến hành bao cách ly cho hoa bằng giấy nhôm (Van Tuyl, 1991).

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng CSM là phương pháp thích hợp và hiệu quả đối với thế hệ con lai F1. Tỷ lệ đậu quả đạt cao (30-65%). Phương pháp thụ phấn thông thường thì thích hợp hơn với thế hệ lai lại BC1 với tỷ lệ đậu quả đạt 20-87,5%. Đối với tổ hợp lai khác loài, sử dụng phương pháp) OSC ở thời gian 8-10 ngày sau thụ phấn cho tỷ lệ noãn nảy mần cao nhất (40,7-50,6%). Khi sử dụng phương pháp ESR, thời gian thu noãn tốt nhất là từ 45-60n ngày sau thụ phấn (tùy thuộc vào tổ hợp lai) và tỷ lệ phôi nảy mầm ở các tổ hợp lai khác nhau dao động từ 8,1-21,3%.

Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, số 8-2012.