Hệ sinh thái khởi nghiệp ngày nay đang chuyển mình theo hướng mở, với sự tham gia ngày càng đa dạng của nhiều chủ thể như doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ và cơ quan quản lý nhà nước. Các thành phần này không tồn tại độc lập mà liên kết, tương tác liên tục, tạo nên một cấu trúc động giúp thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế. Trong bối cảnh đó, việc hiểu rõ cách thức vận hành và các giai đoạn phát triển của hệ sinh thái khởi nghiệp trở nên đặc biệt quan trọng. Theo nghiên cứu của Startup Compass, hệ sinh thái này thường phát triển theo một chu trình gồm bốn giai đoạn chính: mới nổi, kích hoạt, hội nhập và chín muồi.

Trong quá trình hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, những yếu tố cốt lõi đóng vai trò như trụ đỡ, tạo nên nền tảng để các ý tưởng sáng tạo được nuôi dưỡng và chuyển hóa thành các doanh nghiệp thực tế. Đây không chỉ là những điều kiện cần, mà còn là động lực thúc đẩy tinh thần đổi mới, chấp nhận rủi ro và phát triển bền vững trong cộng đồng khởi nghiệp.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng số hóa và đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, để các ý tưởng khởi nghiệp không chỉ dừng lại ở mức tiềm năng mà có thể phát triển thành sản phẩm, dịch vụ mang lại giá trị thực tiễn, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chủ thể trong hệ sinh thái. Nổi bật trong đó là mô hình liên kết “ba nhà” gồm Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp – một cấu trúc hợp tác được xem là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Trong khoảng hơn một thập kỷ qua, làn sóng khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, lan tỏa từ các trung tâm lớn đến nhiều địa phương trên cả nước. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh này cũng đặt ra một yêu cầu cấp thiết: cần có một hệ thống đo lường thống nhất và khoa học để đánh giá chính xác mức độ phát triển của từng hệ sinh thái khởi nghiệp. Một bộ chỉ số toàn diện không chỉ giúp “đo sức khỏe” của hệ sinh thái mà còn là cơ sở quan trọng để hoạch định chính sách phù hợp với đặc thù từng vùng, từng địa phương.

Trong bối cảnh khởi nghiệp sáng tạo đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, Việt Nam tuy vẫn là một hệ sinh thái còn non trẻ so với nhiều quốc gia phát triển nhưng lại sở hữu tiềm năng đáng kể. Lợi thế dân số vàng, nền kinh tế đang tăng trưởng, cùng với mạng lưới hàng trăm trường đại học và viện nghiên cứu trên cả nước đã tạo nền tảng thuận lợi để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành kết quả thực chất, vai trò của các trường đại học trong hệ sinh thái khởi nghiệp cần được nhìn nhận đầy đủ và phát huy mạnh mẽ hơn.

Trong bối cảnh Việt Nam xác định đổi mới sáng tạo là một trong những động lực then chốt cho tăng trưởng kinh tế, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) đang ngày càng mở rộng cả về quy mô lẫn chiều sâu. Tuy nhiên, sự phát triển này không diễn ra đồng đều và vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn. Việc phân tích vai trò, động lực và rào cản của các chủ thể chính trong hệ sinh thái – bao gồm tổ chức nghiên cứu và phát triển (R&D), tổ chức tư vấn sở hữu trí tuệ (SHTT), vườn ươm và tổ chức thúc đẩy kinh doanh, doanh nghiệp khởi nghiệp và nhà đầu tư – cho thấy bức tranh toàn diện hơn về những thách thức cần tháo gỡ nhằm xây dựng một hệ sinh thái bền vững.

Trong những năm gần đây, khởi nghiệp đã trở thành một xu hướng nổi bật trên toàn cầu, trong đó Việt Nam cũng không nằm ngoài dòng chảy này. Tuy nhiên, thành công của một startup không chỉ phụ thuộc vào ý tưởng hay năng lực của nhà sáng lập, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường xung quanh – đó chính là hệ sinh thái khởi nghiệp. Đây được xem là “mảnh đất” nuôi dưỡng, thúc đẩy và lan tỏa các ý tưởng đổi mới sáng tạo, góp phần tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế và xã hội.

UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 1267/QĐ-UBND về phê duyệt Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố (Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh; Quỹ ĐTMH).

Đam mê trồng dâu tây để làm kiểng, anh Dương Thịnh Phát, giáo viên Trường THCS Kinh Cùng (xã Hòa An, TP Cần Thơ) thường mua cây giống về trồng nhưng nhiều lần thất bại. Không nản lòng, anh Phát kiên trì nghiên cứu, học tập kinh nghiệm để đi đến thành công trong cách trồng, chăm sóc dâu tây tại nhà và cung cấp cây giống ra thị trường.

Chương trình “Đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp” được các cấp bộ đoàn trên địa bàn TP Cần Thơ triển khai với nhiều hoạt động thiết thực, như: đẩy mạnh truyền thông, tổ chức các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp... Qua đó góp phần hun đúc tinh thần khởi nghiệp của đoàn viên, thanh niên (ĐVTN); đồng thời kết nối, hỗ trợ ĐVTN xây dựng dự án khởi nghiệp, tiếp cận nguồn vốn, ứng dụng khoa học kỹ thuật để phát triển kinh tế bền vững.