Thiên hà [ Đăng ngày (04/04/2026) ]
AI phát hiện tín hiệu ẩn, khám phá hàng loạt hành tinh ngoài Trái Đất mới
Một bước tiến quan trọng trong tìm kiếm thế giới ngoài Hệ Mặt Trời vừa được ghi nhận khi các nhà khoa học ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu thiên văn quy mô lớn, qua đó phát hiện và xác nhận hàng chục ngoại hành tinh mới.

Nhóm nghiên cứu tại University of Warwick đã sử dụng hệ thống AI mang tên RAVEN để khai thác dữ liệu từ vệ tinh Transiting Exoplanet Survey Satellite của NASA. Đây là sứ mệnh chuyên quét bầu trời, tìm kiếm những biến động rất nhỏ trong độ sáng của các ngôi sao — dấu hiệu cho thấy có hành tinh đi ngang qua phía trước.

Kết quả, nhóm đã xác nhận hơn 100 ngoại hành tinh, trong đó có 31 hành tinh hoàn toàn mới. Ngoài ra, họ còn phát hiện hơn 2.000 ứng viên chất lượng cao, gần 1.000 trong số đó chưa từng được ghi nhận trước đây. Đây được xem là một trong những bộ dữ liệu đầy đủ và chính xác nhất về các hành tinh quay gần sao chủ.

Điểm nổi bật của nghiên cứu nằm ở khả năng xử lý khối dữ liệu khổng lồ — hơn 2,2 triệu ngôi sao trong 4 năm quan sát đầu tiên của TESS. RAVEN tập trung vào các hành tinh có chu kỳ quỹ đạo ngắn, dưới 16 ngày, giúp làm rõ mức độ phổ biến của các “thế giới gần sao”.

Trong số các phát hiện đáng chú ý có các hành tinh siêu ngắn ngày (quay quanh sao chưa đến 24 giờ), các hành tinh nằm trong “sa mạc Hải Vương” — khu vực hiếm thấy hành tinh — và các hệ đa hành tinh với quỹ đạo rất sát nhau.

Theo các nhà nghiên cứu, một trong những thách thức lớn nhất của thiên văn học hiện đại là phân biệt tín hiệu hành tinh thật với các hiện tượng giả, như sao đôi che khuất. RAVEN được huấn luyện trên hàng trăm nghìn dữ liệu mô phỏng, cho phép nhận diện chính xác các mẫu tín hiệu và loại bỏ nhiễu. Đặc biệt, hệ thống này có thể xử lý toàn bộ quy trình — từ phát hiện đến xác nhận — trong một nền tảng duy nhất, giúp tăng độ tin cậy của kết quả.

Không chỉ dừng ở việc phát hiện, nghiên cứu còn cung cấp cái nhìn toàn cảnh về “dân số” hành tinh. Kết quả cho thấy khoảng 9–10% các ngôi sao giống Mặt Trời có hành tinh quay gần. Con số này tương đồng với kết quả từ sứ mệnh Kepler, nhưng độ chính xác cao hơn đáng kể, với sai số giảm tới 10 lần.

Đặc biệt, nhóm nghiên cứu lần đầu tiên đo được tần suất của các hành tinh trong “sa mạc Hải Vương”, cho thấy chúng chỉ xuất hiện quanh khoảng 0,08% các ngôi sao — xác nhận đây thực sự là một vùng cực kỳ hiếm.

Các nhà khoa học cho rằng sự kết hợp giữa dữ liệu thiên văn quy mô lớn và AI đang mở ra kỷ nguyên mới trong khám phá vũ trụ. Không chỉ giúp phát hiện thêm nhiều hành tinh, phương pháp này còn nâng cao hiểu biết về cách các hệ hành tinh hình thành và tiến hóa.

Trong tương lai, các dữ liệu và công cụ từ nghiên cứu này sẽ hỗ trợ lựa chọn mục tiêu cho các kính thiên văn và sứ mệnh tiếp theo như PLATO của European Space Agency, hứa hẹn tiếp tục mở rộng bản đồ các thế giới ngoài Trái Đất.

nttvy
Theo https://scitechdaily.com/
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn




© Copyright 2020 Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - Phường Cái Khế - thành phố Cần Thơ
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.trithuckhoahoc.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này