Việt Nam hiện có hơn 400 khu công nghiệp đang hoạt động và khoảng 900 cụm công nghiệp được quy hoạch. Trong số đó, hơn 700 cụm đã hoàn thành và đi vào hoạt động, tạo ra một hệ thống hạ tầng công nghiệp mạnh mẽ trên cả nước. Các khu công nghiệp này đang góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, nhưng đồng thời cũng đối mặt với thách thức lớn về tiêu thụ năng lượng và bảo vệ môi trường. Điều này khiến cho việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, trở thành một xu hướng quan trọng, không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao tính bền vững của sản xuất.

Theo các nghiên cứu, tiềm năng từ điện mặt trời áp mái tại các khu công nghiệp có thể đạt từ 12 đến 20 GWp, tương đương với công suất của hơn 10 nhà máy nhiệt điện than. Điều này mang lại một lợi thế rất lớn, bởi các doanh nghiệp có thể tận dụng không gian mái xưởng hiện có để lắp đặt các hệ thống điện mặt trời mà không cần mở rộng thêm quỹ đất hay đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng mới. Đây chính là mô hình năng lượng phân tán, phù hợp với chiến lược phát triển năng lượng của Chính phủ và được khuyến khích mạnh mẽ.

Tuy nhiên, dù tiềm năng là rất lớn, việc triển khai điện mặt trời tại các khu công nghiệp hiện nay vẫn gặp phải một số khó khăn. Một trong những vấn đề lớn là chính sách tiêu thụ điện dư thừa từ nguồn năng lượng tái tạo. Theo ý kiến từ nhiều doanh nghiệp, việc hòa lưới điện quốc gia từ điện mặt trời gặp phải một số rào cản về quy trình và yêu cầu kỹ thuật. Để khắc phục tình trạng này, nhiều chuyên gia cho rằng cơ quan quản lý nhà nước cần đưa ra các chính sách cụ thể và linh hoạt hơn để khuyến khích việc tiêu thụ điện dư thừa, giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa nguồn năng lượng tái tạo mà họ sản xuất ra.

Phó Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Trần Viết Nguyên cho biết rằng hạ tầng của các khu công nghiệp hiện nay đủ điều kiện để lắp đặt và sử dụng điện mặt trời áp mái. EVN đã chuẩn bị kế hoạch tiếp nhận sản lượng điện từ các hệ thống điện mặt trời này. Tuy nhiên, việc hòa lưới điện quốc gia không chỉ đơn giản là kết nối mà còn phải đảm bảo các yêu cầu về quy hoạch, giấy phép hoạt động và hệ thống đo đếm, nhằm bảo đảm tính ổn định và an toàn cho lưới điện quốc gia.

Theo ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), một trong những khó khăn lớn khi triển khai điện mặt trời tại các khu công nghiệp là thiếu định hướng rõ ràng và quy định từ các cơ quan quản lý. Bên cạnh đó, thị trường quốc tế đang ngày càng yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn xanh đối với hàng hóa nhập khẩu, tạo áp lực không nhỏ đối với các doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Từ thực tế này, có thể nhận thấy rằng việc hỗ trợ doanh nghiệp cả về chính sách, tài chính và cơ chế tiêu thụ điện dư thừa là rất cần thiết. Phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời áp mái tại các khu công nghiệp, không chỉ giúp các doanh nghiệp giảm chi phí năng lượng mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng có thể nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

Tóm lại, việc triển khai năng lượng xanh tại các khu, cụm công nghiệp không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng bền vững của Việt Nam. Đây không chỉ là bước đi nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng hiện tại mà còn giúp chuẩn bị cho tương lai, khi Việt Nam tiến tới mục tiêu phát triển xanh, bảo vệ môi trường và giảm thiểu phát thải.