Các nhà nghiên cứu tập trung vào phân tích hoạt động của sáu ngọn núi lửa tại dãy Andes ở Chile, đặc biệt là núi lửa Mocho-Choshuenco đang trong trạng thái ngủ yên. Họ sử dụng các kỹ thuật tiên tiến như định tuổi bằng khí argon và phân tích tinh thể để khám phá ảnh hưởng của các sông băng Patagonia đến hoạt động núi lửa trong hàng nghìn năm qua.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong thời kỳ cuối của kỷ băng hà gần 20.000 năm trước, lớp băng dày đóng vai trò như một "bức tường chắn" giúp ngăn chặn các vụ phun trào núi lửa. Khi đó, áp lực lớn từ lượng magma giàu silica tích tụ sâu dưới lòng đất (từ 10 đến 15 km) dần dần hình thành. Tuy nhiên, khi các sông băng bắt đầu tan chảy do biến đổi khí hậu, lớp băng này bị giảm đi, gây ra sự giảm áp suất và tạo điều kiện thuận lợi cho khí trong magma giãn nở, từ đó kích hoạt các vụ phun trào dữ dội hơn. Đặc biệt, khi lớp băng mất đi đột ngột vào cuối kỷ băng hà, trọng lượng giảm đột ngột khiến lớp vỏ trái đất giãn ra, khí trong magma thoát ra, dẫn đến hoạt động phun trào mạnh mẽ và hình thành các núi lửa mới.

Các nhà khoa học cảnh báo rằng, hiện tượng này không chỉ diễn ra trong quá khứ, mà còn có thể đang xảy ra hiện nay khi các sông băng ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là ở Nam Cực, tiếp tục tan chảy. Quá trình này có khả năng kích hoạt hàng trăm núi lửa đang ngủ yên trong vòng vài thế kỷ tới, có thể làm gia tăng các vụ phun trào thường xuyên và dữ dội hơn, gây ra những ảnh hưởng lớn đến khí hậu toàn cầu. Trong ngắn hạn, các vụ phun trào lớn có thể làm mát tạm thời hành tinh nhờ các hạt khí aerosol, nhưng về lâu dài, chúng sẽ góp phần vào vòng phản hồi của biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này dự kiến sẽ được công bố trên một tạp chí khoa học có bình duyệt vào cuối năm nay, mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu và cảnh báo sớm về mối liên hệ giữa tan chảy băng và hoạt động núi lửa toàn cầu.