Ảnh minh họa
Các biện pháp thường gặp gồm quy định giờ vào thành phố đối với xe tải trọng lớn, cấm hoặc hạn chế một số loại phương tiện trong các tuyến phố, yêu cầu phương tiện đạt chuẩn khí thải, hạn chế xe lưu hành quá lâu, khuyến khích thay mới xe cũ và nâng cấp hạ tầng. Đặc biệt, nhóm giải pháp chuyển dịch sang phương tiện giao thông phi động cơ như đi bộ và xe đạp được xem là hướng đi quan trọng nhờ khả năng giảm tiêu hao nhiên liệu và cải thiện chất lượng môi trường đô thị.
Trên thế giới, nhiều thành phố đã áp dụng hiệu quả giao thông phi động cơ, góp phần cải thiện chất lượng môi trường, tiết kiệm năng lượng và giảm ùn tắc kéo dài. Một số quốc gia ghi nhận thực tiễn triển khai đáng chú ý như Canada, Mỹ, Phần Lan, Đan Mạch, Nhật Bản và Na Uy, trong đó mô hình xe đạp thường được tổ chức theo hướng đồng bộ với hệ thống giao thông công cộng để tăng tính liên kết và khả năng tiếp cận. Nhờ vậy, việc giảm phụ thuộc vào phương tiện cơ giới không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn tạo ra lợi ích thiết thực về hiệu quả vận hành đô thị.
Tại Việt Nam, tình trạng giao thông ở các thành phố lớn (đặc biệt là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh) thường kéo dài hàng giờ, gây tổn thất thời gian, làm gia tăng ô nhiễm đô thị và lãng phí nhiên liệu do quá trình chạy không tải của động cơ; đồng thời giá xăng dầu tăng cũng tạo gánh nặng kinh tế cho người dân. Khi lựa chọn đi bộ hoặc xe đạp, người tham gia giao thông không chỉ nâng cao sức khỏe và góp phần giảm ùn tắc mà còn cải thiện các khía cạnh về môi trường, chi phí và thời gian. Trong xu hướng các chính phủ ưu tiên giảm phát thải khí nhà kính từ giao thông đường bộ, phát triển giao thông phi động cơ được xem là giải pháp hiệu quả, song để triển khai bền vững cần có chính sách phù hợp, cơ chế hỗ trợ và nâng cao nhận thức cộng đồng; từ việc phân tích thực trạng, kinh nghiệm quốc tế và một số địa điểm dành cho xe đạp tại Việt Nam, có thể đề xuất các giải pháp khả thi cho bối cảnh trong nước. |