Các nhà khoa học lo ngại rằng vi nhựa không chỉ là vấn đề môi trường. Với kích thước cực nhỏ, chúng dễ dàng xâm nhập vào phổi, có thể gây kích ứng mô hoặc mang theo hóa chất độc hại. Một khi lắng xuống đất và nước, chúng góp phần làm gia tăng gánh nặng ô nhiễm nhựa toàn cầu.

Đất liền phát thải nhiều hơn đại dương

Nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Khí tượng và Địa vật lý, Đại học Vienna, đã phân tích dữ liệu đo đạc toàn cầu kết hợp mô phỏng. Kết quả cho thấy: nguồn phát thải từ đất liền đưa vào khí quyển lượng vi nhựa nhiều gấp hơn 20 lần so với đại dương. Công trình này vừa được công bố trên tạp chí Nature.

Trước đây, nhiều nghiên cứu nghi ngờ đại dương là nguồn chính, nhưng chưa có bằng chứng chắc chắn. Bằng cách so sánh 2.782 mẫu đo với mô hình vận chuyển khí quyển, nhóm phát hiện sự chênh lệch lớn: mô hình dự đoán nồng độ vi nhựa cao hơn thực tế nhiều bậc độ lớn. Sau khi hiệu chỉnh, kết quả cho thấy đất liền mới là nguồn phát thải chủ yếu.

Khối lượng từ biển vẫn lớn hơn

Tác giả chính Andreas Stohl cho biết: “Các ước tính đã được điều chỉnh cho thấy số lượng hạt vi nhựa phát thải từ đất liền cao hơn gấp 20 lần so với đại dương.” Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Ioanna Evangelou bổ sung: “Khối lượng phát thải lại lớn hơn ở đại dương, do kích thước trung bình của hạt từ biển lớn hơn.”

Thách thức còn phía trước

Dù nghiên cứu này là bước tiến quan trọng, vẫn còn nhiều khoảng trống kiến thức. “Tình hình dữ liệu chưa đủ thỏa đáng. Chúng ta cần thêm nhiều phép đo để biết chính xác vi nhựa từ giao thông và các nguồn khác. Phân bố kích thước hạt cũng rất chưa chắc chắn, khiến tổng lượng nhựa vận chuyển trong khí quyển khó xác định,” Stohl nhấn mạnh.

Bài nghiên cứu này mở ra hướng mới trong việc hiểu rõ cách vi nhựa di chuyển và gây ô nhiễm toàn cầu, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đo đạc và kiểm soát nguồn phát thải từ đất liền.