Nghiên cứu [ Đăng ngày (15/04/2026) ]
Mô hình "cỗ máy thời gian" tính toán cho thấy điện gió và điện mặt trời đang đi đúng hướng với mục tiêu 2°C, nhưng chưa đủ cho 1,5°C
Điện gió và điện mặt trời đã phát triển nhanh hơn nhiều so với dự đoán trước đây, nhưng việc dự báo tốc độ mở rộng trong tương lai vẫn là thách thức lớn. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Chalmers (Thụy Điển) vừa giới thiệu một mô hình AI được gọi là “cỗ máy thời gian tính toán”, có khả năng phân tích dữ liệu lịch sử từ hơn 200 quốc gia để đưa ra dự báo chính xác hơn so với các phương pháp truyền thống.

Theo kết quả công bố trên tạp chí Nature Energy, mô hình này dự báo đến năm 2050, điện gió trên đất liền sẽ chiếm khoảng 25–26% tổng sản lượng điện toàn cầu, còn điện mặt trời đạt khoảng 20–21%. Con số này phù hợp với lộ trình hạn chế nhiệt độ toàn cầu tăng dưới 2°C, nhưng vẫn chưa đủ để đạt mục tiêu tham vọng hơn là 1,5°C.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy sự phát triển của năng lượng tái tạo không đi theo đường cong tăng trưởng “S” mượt mà như nhiều mô hình giả định, mà thường có những giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ do chính sách hỗ trợ hoặc thay đổi hạ tầng. “Nếu bỏ qua các cú hích này, chúng ta sẽ đánh giá sai tốc độ mở rộng của công nghệ,” chia sẻ Avi Jakhmola, nghiên cứu sinh và tác giả chính.

Mô hình được xây dựng dựa trên 13.000 kịch bản phát triển khác nhau của điện gió và điện mặt trời, từ nhanh nhất đến chậm nhất. Sau đó, thuật toán máy học được huấn luyện để dự đoán xu hướng toàn cầu từ dữ liệu quốc gia ban đầu. Khi áp dụng vào dữ liệu thực tế, mô hình cho thấy khả năng dự báo đáng tin cậy, thậm chí khi thử nghiệm bằng cách “quay ngược thời gian” về năm 2015, kết quả vẫn khớp với những gì đã xảy ra sau đó.

Đáng chú ý, mô hình cũng đặt cam kết tại COP28 — tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030 — vào bối cảnh thực tế. Kịch bản này nằm gần mức 95% cao nhất, tức là đòi hỏi tốc độ tăng trưởng hiếm khi xảy ra. “Không phải là bất khả thi, nhưng cần mọi yếu tố thuận lợi đồng thời ở tất cả các quốc gia,” giáo sư Jessica Jewell nhận định.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nếu bắt đầu tăng tốc ngay từ bây giờ, tốc độ tăng trưởng cần thiết để đạt mục tiêu 1,5°C vẫn nằm trong khả năng, tương tự như kế hoạch REPowerEU của châu Âu hay chiến lược năng lượng mặt trời của Ấn Độ. Tuy nhiên, nếu trì hoãn đến sau năm 2030, yêu cầu tăng trưởng sẽ trở nên quá gấp gáp và khó khả thi.

https://techxplore.com/
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn

Sáng kiến mới  
 
 

CASTI TiVi




© Copyright 2020 Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - Phường Cái Khế - thành phố Cần Thơ
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.trithuckhoahoc.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này