Các nhà nghiên cứu tại Đại học Hiroshima vừa công bố một hệ thống đo liều phóng xạ giá rẻ, di động, có thể cung cấp kết quả ngay tại hiện trường bằng cách kết hợp phim radiochromic và smartphone.

Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Radiation Measurements đã chứng minh tính khả thi của giải pháp này trong tình huống khẩn cấp. Hệ thống sử dụng một mảnh phim Gafchromic EBT4, kết hợp với máy quét di động gấp gọn chạy bằng pin và camera smartphone.

Giáo sư Hiroshi Yasuda, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Trong sự cố hạt nhân hoặc phóng xạ nghiêm trọng, việc đánh giá liều phóng xạ tại chỗ và đưa ra quyết định y tế kịp thời là vô cùng quan trọng. Tính đơn giản, phổ biến và chi phí thấp là những yếu tố then chốt cho các biện pháp ứng phó khẩn cấp.”

Phim EBT4 có khả năng đổi màu ngay khi tiếp xúc với phóng xạ, có thể quan sát bằng mắt thường. Khi đặt phim vào máy quét di động và chụp ảnh bằng smartphone, người dùng có thể định lượng liều phóng xạ cao (tới 10 Gray) thông qua các ứng dụng xử lý hình ảnh. Để dễ hình dung, liều 10 Gray trên da đủ gây rụng tóc vĩnh viễn.

Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm hệ thống trên nhiều mẫu smartphone khác nhau, bao gồm Samsung và iPhone. Kết quả cho thấy kênh màu cyan trong ảnh kỹ thuật số mang lại dữ liệu phản hồi liều phóng xạ ổn định và đáng tin cậy nhất.

Dù máy quét chuyên dụng trên máy tính để bàn có độ chính xác cao hơn, phương pháp dựa trên smartphone vẫn đáp ứng nhu cầu thực tế, với chi phí chưa tới 70 USD và tính di động vượt trội.

“Chúng tôi muốn thiết kế một hệ thống có thể hoạt động ngay cả trong kịch bản tồi tệ nhất, chẳng hạn sau thảm họa thiên nhiên khiến hạ tầng bị phá hủy,” Yasuda chia sẻ. Hiện nhóm nghiên cứu đang tiếp tục chuẩn hóa quy trình và đảm bảo hệ thống duy trì độ tin cậy trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau.

Đây là một bước tiến quan trọng trong việc phổ biến công nghệ đo phóng xạ, giúp cộng đồng có thêm công cụ bảo vệ sức khỏe trong tình huống khẩn cấp, đồng thời mở ra hướng đi mới cho các giải pháp y tế di động giá rẻ.