Ảnh minh họa: Internet

Alloxan monohydrate (5,5-dihydroxyl pyrimidine-2,4,6-trione) là một hợp chất hữu cơ dẫn xuất của urea có khả năng gây ung thư và gây độc tế bào. Alloxan monohydrate thường được sử dụng để đánh giá tiềm năng điều trị đái tháo đường của các hợp chất tinh khiết và chiết xuất thực vật. Bệnh đái tháo đường thường liên quan trực tiếp đến sự rối loạn chuyển hóa của enzyme glucose-6-phosphatase, hexokinase và glucose-6-phosphate dehydrogenase. Trong đó, glucose-6-phosphatase là enzyme cần thiết cho việc điều hòa hàm lượng glucose huyết ở người bệnh đái tháo đường. Tăng hoạt động của enzyme glucose-6-phosphatase là một trong những nguyên nhân chính gây nên bệnh đái tháo đường. Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng, enzyme glucose-6-phosphatase tìm thấy chủ yếu trong gan, thận giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa glucose huyết ở mức bình thường. Do đó, hoạt động của enzyme glucose6-phosphatase ở gan, thận được điều hòa là một trong những mục tiêu nghiên cứu thuốc hỗ trợ trị bệnh đái tháo đường. Bên cạnh đó, alloxan monohydrate cũng gây tổn thương đến cấu trúc gan chuột dẫn đến sự hình thành các tổ chức đại thực bào, phá vỡ trật tự của các tế bào gan. Đối với thận, alloxan monohydrate gây ra viêm cầu thận, tắc nghẽn, thoái hóa mạch máu, bong tróc và thoái hóa lớp biểu mô liên kết.

Cây mớp gai (Lasia spinosa) thường được sử dụng để chữa phù thũng, đau nhức các khớp xương từ đầu gối xuống bàn chân, đau nhức lưng, đau nhức đầu, táo bón, ngứa lở ngoài da cũng như chữa ho và viêm họng, các bệnh xơ gan, di chứng do sốt rét, trị tê thấp, đau cổ, cầm máu, trị lãi. Bên cạnh đó, nghiên cứu về thành phần hóa học cho thấy, trong cây mớp gai có chứa alkaloid, carbohydrate, saponin, glycoside, tannin, phenolic và flavonoid. Ngoài ra, cây mớp gai cũng có dược tính cao, bao gồm kháng giun sán, kháng viêm, kháng oxy hóa, điều hòa lipid huyết, hạn chế khối u. Do đó, nghiên cứu này tập trung vào dược tính của thân mớp gai được sử dụng như một loại thuốc truyền thống ở An Giang trong phòng và điều trị nhiều bệnh nguy hiểm, nhằm làm sáng tỏ tiềm năng dược liệu của loài thực vật này.

Nghiên cứu đã chứng minh được cao chiết thân mớp gai có khả năng điều hòa hoạt động của enzyme glucose-6-phosphatase, từ đó làm giảm hàm lượng glucose huyết. Bên cạnh đó, cao chiết thân mớp gai còn có khả năng phục hồi cấu trúc mô gan, thận của chuột bị gây tổn thương bằng alloxan monohydrate. Cao chiết ethanol thân cây mớp gai đã cho thấy tiềm năng ứng dụng trong ngành công nghiệp dược phẩm và trong việc hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường.