Theo ông Lê Văn Hòa (thị xã Bến Cát, Bình Dương), người nuôi cá koi lâu năm cho biết, cá koi đẹp phải dáng thon dài, to ở phần đầu và thon gọn dần về phần đuôi, trông mạnh mẽ, vững chắc. Body cá đẹp rắn chắc, bụng không phệ, không ngắt quãng, liền khối.

Khi nhìn vào, cá phải cân xứng, không mập quá mà cũng không ốm hay dài quá bởi như vậy mất cân xứng, ảnh hưởng đến sự phát triển của cá sau này về độ khủng của kích thước. Đường viền quanh thân thể cá phải thể hiện một đường cong mượt mà, tinh tế. Tỷ lệ đuôi và thân phải chuẩn, tức là phần gốc đuôi không quá mỏng, vai cá không được quá rộng hay bè ngang.

Khi thấy cá có thân hình như ý thì tiếp theo quan sát màu da, màu da cá phải sáng, sạch, mịn và trơn bóng. Da cá đẹp, tốt sẽ tác động đến vẻ đẹp của vảy cá, làm cho vảy cá đều đặn hơn. Không nên chọn con cá mờ nhạt, da tróc vảy, dơ, bám bẩn... sẽ không được xem là cá đẹp, thậm chí có thể con cá này đang mắc bệnh. Vây bơi của cá phải rõ ràng, đuôi cá không được bị lem màu, không nổ đỏ hoặc đen, cuống đuôi dày.

Theo ông Hòa, việc quan trọng khi chọn giống cá koi là màu sắc cá. Cá koi đẹp một phần nhờ màu sắc rực rỡ của nó, vì vậy màu sắc cá koi đẹp phải có mảng màu rõ ràng, ranh giới giữa các mảng màu trên thân cá phải có sự tách biệt rõ, không chồng lấn lên nhau, không được pha lẫn lung tung. Dáng bơi của cá koi cũng phải chú ý, được xem là yếu tố quan trọng khi chọn cá giống. Cá đẹp nhưng dáng bơi xấu thì vẫn không đạt, vì khi bơi cá thể hiện nét đẹp của nó.

Kinh nghiệm của một số người nuôi cá koi lưu ý, khi chọn cá, nếu chọn và ưng ý cá nào thì chú ý quan sát kỹ cách cá bơi khi bắt đầu và khi kết thúc, bơi cao, bơi thấp như thế nào. Một con cá koi đẹp chuẩn khi dáng bơi của cá phải đảm bảo bơi thẳng, uyển chuyển, khỏe mạnh trong dòng nước. Có một số trường hợp khi bơi, phần thân cá bị cong lên, bơi nghiêng về một bên, mang cá hở to, méo miệng, dị tật, nên khi chọn cần tránh những con cá có đặc điểm như vậy.

Khi chọn cá koi làm bố mẹ hay nuôi cảnh, ngoài yếu tố trên, cũng nên chú ý độ thân thiện của cá koi, nhất là cá trưởng thành. Xem chúng có thân thiện hay nhát khi gặp người hay vật di chuyển quanh hồ. Có thể thả tay gần xuống mặt hồ gần cá xem chúng biểu hiện thế nào. Khi bơi chúng có hòa nhập với đàn không hay tách đàn, bơi lẻ loi một mình.

Tóm lại, khi chọn cá chép koi làm giống chú ý chọn cá thuần chủng, khỏe mạnh, không bị sây sát, dị hình. Trọng lượng cá tùy thuộc người mua, có thể chọn con 200 - 300 g/con, cỡ cá 20 - 30 cm/con. Không lấy cá đực và cá cái trong cùng một lứa.