Trong tương lai rất gần, Việt Nam phải đối mặt với diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp. Theo đó, an ninh lương thực bị đe dọa, nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành công nghiệp sẽ bị động… Vì vậy, cây trồng biến đổi gen là một giải pháp mà ngành nông nghiệp đang hướng đến.

Bắp kháng sâu, lúa chống hạn, chống mặn…

Theo TS Lê Huy Hàm, Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) để bảo đảm an ninh lương thực, nông nghiệp của Việt Nam buộc sản xuất phải hiệu quả hơn. Để đạt được mục tiêu này, không đặt nặng vấn đề tăng năng suất cây biến đổi gen mà tập trung vào nâng cao chất lượng cây trồng và hiệu quả kinh tế. TS Hàm dẫn chứng về lợi ích của biến đổi gen khi tạo ra các giống bắp kháng sâu, kháng hạn, kháng nấm…, hay bắp biến đổi gen để làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi sẽ cho bò, heo, gà... lớn nhanh; bắp biến đổi gen kháng thuốc diệt cỏ sẽ giảm chi phí canh tác.

Cũng theo TS Hàm, Viện Di truyền nông nghiệp đã có giống lúa biến đổi gen có thể chịu úng 15 ngày trong lũ, sau khi lũ rút, lúa lại phát triển bình thường; trong khi các giống lúa thông thường không có khả năng này. Ngoài ra, viện còn có giống lúa chịu mặn để ứng phó với xâm nhập mặn… Đặc biệt, hiện nay khoa học có thể tạo ra giống lúa giàu vitamin, giàu nguyên tố vi lượng như sắt, kẽm… tăng dinh dưỡng cho người sử dụng. “Hiệu quả kinh tế từ cây trồng biến đổi gen tốt hơn nhiều so với cây bình thường” TS Lê Huy Hàm khẳng định.

Khảo nghiệm trên diện rộng vào năm 2012

Để triển khai đại trà, Viện Di truyền nông nghiệp đã hoàn tất việc trồng khảo nghiệm 2 vụ bắp biến đổi gen kháng thuốc diệt cỏ, kháng sâu trên diện hẹp tại cơ sở của Viện ở huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên và ở Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Kết thúc khảo nghiệm, Hội đồng An toàn sinh học của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kết luận bắp biến đổi gen không khác đáng kể so với bắp thường từ sự đa dạng sinh học, đa dạng côn trùng, đa dạng sinh vật đất… nhưng lại có khả năng kháng sâu, kháng thuốc diệt cỏ.

Theo quy trình khảo nghiệm, việc khảo nghiệm trên diện rộng một vụ sẽ thực hiện vào đầu mùa hè 2011 ở cả Bắc, Trung và Nam Bộ gồm các tỉnh Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Sơn La, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai và một số tỉnh Tây Nguyên, nơi có vùng trồng bắp lớn (mỗi nơi sẽ khảo nghiệm trên diện tích 2-3 ha). Sau đó, kết quả khảo nghiệm sẽ trình lên Hội đồng An toàn sinh học quốc gia để xem xét và đánh giá. Nếu được Hội đồng An toàn sinh học quốc gia thông qua, bắp kháng sâu, kháng thuốc diệt cỏ sẽ được đưa vào sản xuất trên diện rộng từ năm 2012.

Chương trình khảo nghiệm cây trồng biến đổi gen do Viện Di truyền nông nghiệp thực hiện và kinh phí do các doanh nghiệp đầu tư. Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhiều doanh nghiệp mong muốn đẩy nhanh diện tích cây trồng biến đổi gien vì hiệu quả kinh tế cao.

Theo TS Lê Huy Hàm, đến nay, trên thế giới chưa có nghiên cứu nào khẳng định cây biến đổi gen có hại cho sức khỏe con người nên người dân có thể yên tâm.