Loài Ophiopogontristylatus Aver., N. Tanaka et Luu ( Ảnh: Lưu Hồng Trường)

Đặc điểm hình thái của loài được mô tả như sau: thân thảo, mọc thành bụi, thân không nhánh, thẳng, cao đến 5 cm, đường kính 5 - 8 mm. Phiến lá hình elip, hơi bất xứng, dài 5 – 11 cm, rộng 1 – 2,5 cm, nhẵn, màu xanh với nhiều sọc trắng hẹp song song; có 5 – 7 gân mờ; gân thứ cấp khó thấy. Cuống hoa màu trắng, đôi khi màu tím, dài 2 – 4 mm, đường kính 0,5 – 0,6 mm. Hoa màu trắng, hơi giống hình chuông, dài 5 – 6 mm, rộng 6 – 8 mm. Bao phấn màu xanh nhạt, hình nón hẹp, dài 3mm, rộng 0,5 – 0,6 mm.

Loài này khác với nhiều loài khác trong chi Xà phì bởi nhiều đặc điểm, trong đó nổi bật là có ba nuốm. Xà phì ba nuốm được ghi nhận sống ở khu vực đất ẩm, gần suối, trong rừng lá rộng thường xanh ở độ cao 1.700 m so với mực nước biển.

Mẫu vật hiện được lưu trữ tại Bộ tiêu bản Bảo tàng thực vật Sài gòn tại Viện sinh thái học Miền Nam.

Ngô Thị Thùy Dung - Đề tài TN3/T09 - Chương trình Tây Nguyên 3