1. Năm nào hội thi sáng tạo kỹ thuật cũng được tổ chức phát động rồi trao giải, ở trung ương và địa phương, phát hiện và khai thác tiềm năng sáng tạo lớn của đông đảo giới lao động kỹ thuật. Đây là cơ hội để nông dân, thanh thiếu niên giao lưu học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, thu thập các giải pháp kỹ thuật có ý nghĩa khoa học, có hiệu quả để đổi mới công nghệ ở các lĩnh vực, đóng góp nhất định vào phát triển đời sống kinh tế - xã hội.

Hệ thống đun nước nóng gia dụng sử dụng nguồn chất đốt tận dụng, Xây dựng cơ sở dữ liệu, phần mềm tin học quản lý báo cáo thống kê tại các cơ sở y tế xã, phường, thị trấn, Chế tạo mô hình "Xe quét rác tự động”, Robot đa năng làm từ đồ phế thải... là những công trình đã gặt hái thành công trong năm qua ở những hội thi sáng tạo như thế.

Có ý kiến cho rằng đừng quá thổi phồng các sáng chế của nông dân khi những giải pháp hữu ích đó hầu hết dựa trên những phát kiến đã có từ trước của các nhà khoa học. Nên có một cơ chế để nông dân hợp tác với nhà khoa học thay vì để các tay ngang chăm chăm đi chế tạo những cái đã có hàng chục năm sẽ lãng phí, kém hiệu quả.

Ý kiến này đã vấp phải phán ứng không nhỏ bởi lẽ những cái "đã có từ trước đó” của các nhà khoa học nếu không đi vào cuộc sống, cũng coi ...bằng không. Điều quan trọng là mọi sáng chế, sản phẩm sáng tạo xuất phát từ nhu cầu cuộc sống và được người dân đón nhận bởi tính hữu ích của nó đều đáng trân trọng.

2. Đáng lo ngại khi bàn tới những sáng chế này, là hàng loạt công trình, sáng chế đạt giải cao tại nhiều hội thi sáng tạo đang có nguy cơ "mốc lên, rỉ ra” khi không có cơ hội được sử dụng, đi vào cuộc sống. Đâu phải nhà khoa học nông dân, học sinh nào cũng có cơ hội đem chào bán các sáng chế, sản phẩm của mình tại các hội chợ Techmart.

Nếu không thấy cái hại của chuyện lãng phí rất nhiều phát minh sáng chế - kết quả công sức nghiên cứu của nhiều giới trong nhiều năm qua, chỉ nằm trong kho lưu trữ mà không được khai thác, không khéo sẽ chỉ cổ súy cho phong trào hình thành "đại công trường sáng chế chay”(!). Đã đến lúc chúng ta không chỉ trao giải nghiên cứu, sáng chế thành công mà cần trao giải ứng dụng các công trình đoạt giải sáng tạo này.

Như mô hình "Xe quét rác tự động” của hai em học sinh Đào Xuân Tá - Dương Văn Minh (lớp 9, Trường THCS Trần Phú, xã Đại Hiệp, huyện Đại Lộc) đã vượt gần 150 tác phẩm dự thi, giành giải đặc biệt trong "Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Quảng Nam lần IV, 2010-2011”, "Robot đa năng phục vụ nông nghiệp” có 3 chức năng là phun thuốc trừ sâu, tưới cây, hái quả nhận Giải đặc biệt tại cuộc thi Sáng tạo thanh niên, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ VI của tác giả Nguyễn Văn Hòa sinh năm 1993, Trường THPT Hiệp Hòa số 2, Hiệp Hòa, Bắc Giang, đều là những sản phẩm cần có "bà đỡ” hữu hiệu.

3. Theo ông Nguyễn Trúc Lâm, Phó Giám đốc Thư viện Đại học An Giang, việc khai thác thông tin sáng chế mang lại nhiều lợi ích như xác định hướng nghiên cứu, tìm kiếm công nghệ đáp ứng yêu cầu...

Hiện nguồn thông tin tư liệu sáng chế rất lớn, được cập nhật thường xuyên. Trung bình mỗi năm có khoảng 2 triệu đơn được nộp vào các cơ quan sáng chế và khoảng 700.000 sáng chế được cấp trên toàn thế giới.

Được sự hỗ trợ của Cục Sở hữu Trí tuệ và Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang, Trường Đại học An Giang đã cài đặt và đưa vào sử dụng cơ sở dữ liệu về sáng chế do Cục Sở hữu Trí tuệ chuyển giao tại thư viện của trường và mở các lớp tập huấn, hội thảo sử dụng khai thác thông tin sáng chế Tại trường cho cán bộ, giảng viên của Trường và các tổ chức khoa học và công nghệ trong tỉnh.

Việc sử dụng và khai thác tốt nguồn thông tin sáng chế sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đào tạo trong trường đại học và các tổ chức khoa học và công nghệ của tỉnh.

4. Cách khai thác tốt nguồn thông tin sáng chế của Đại học An Giang rất đáng đựơc tham khảo.

Hy vọng với tinh thần đó, các nguồn thông tin sáng chế trong nước, các tác phẩm đoạt giải tại nhiều hội thi sáng tạo KHCN sẽ sớm được tập hợp, chuyển giao tại các cơ sở đào tạo, Trung tâm nghiên cứu, các Sở KH&CN địa phương..., hạn chế phần nào sự lãng phí chất xám khá trầm trọng hiện nay.