Nhân vật tiêu biểu [ Đăng ngày (05/10/2018) ]
Nhà khoa học duy nhất hai lần đoạt giải Nobel Vật lý
John Bardeen bộc lộ năng khiếu từ nhỏ và góp phần tạo nên cuộc cách mạng trong công nghệ điện tử với những nghiên cứu xuất sắc.

John Bardeen nhận giải Nobel Vật lý năm 1956 và năm 1972. Ảnh: Nobel Prize.

Giải Nobel Vật lý ra đời năm 1901 và đến nay đã được trao 112 lần cho 210 học giả và nhóm nghiên cứu trên thế giới, theo Nobel Prize. Trong đó, người duy nhất hai lần nhận giải thưởng danh giá này là John Bardeen.

Bardeen sinh ngày 23/5/1908 trong một gia đình ở Madison, bang Wisconsin, Mỹ. Cha ông là tiến sĩ Charles R. Bardeen, trưởng khoa y của Đại học Wisconsin. Bardeen bộc lộ trí thông minh từ sớm và được cha mẹ cho học vượt từ lớp ba lên trung học cơ sở. Ông nhập học tại Đại học Wisconsin khi mới 15 tuổi và theo ngành kỹ thuật, sau đó nhận bằng thạc sĩ.

Bardeen tốt nghiệp đại học trong thời kỳ diễn ra đại suy thoái kinh tế, việc làm khan hiếm. Ông trở thành nhà địa vật lý làm việc tại phòng nghiên cứu của công ty Gulf Oil. Sau ba năm, Bardeen nhận ra đây không phải lĩnh vực mình đam mê. Ông rời khỏi đó và theo học tại Đại học Princeton và nhận bằng tiến sĩ vật lý toán học.


John Bardeen trong quá trình làm việc tại Phòng thí nghiệm Bell. Ảnh: Open Mind.

Tại Princeton, Bardeen bắt đầu chuyên tâm nghiên cứu kim loại dưới sự hướng dẫn của giáo sư E.P. Wigner, sử dụng các lý thuyết cơ học lượng tử mới để hiểu sâu hơn về chất bán dẫn. Ông hoàn thành luận án năm 1935 và được đề cử một vị trí tại Đại học Harvard. Ông làm việc tại đây ba năm. Cũng trong thời gian này, ông kết hôn với nhà sinh vật học Jane Maxwell và sau này có ba người con.

Năm 1945, khi Thế chiến II kết thúc, Bardeen làm việc tại Phòng thí nghiệm Bell. Ông nghiên cứu sâu hơn về chất bán dẫn, đặc biệt là sự chuyển động của các electron. Hai năm sau, ông cùng nhà vật lý William Shockley và Walter Brattain, lần đầu tiên giới thiệu transistor, hay bóng bán dẫn, với thế giới. Phát minh này đã khởi đầu cho một cuộc cách mạng trong lĩnh vực điện tử.

Ngoài thay thế đèn điện tử chân không cồng kềnh, transistor còn giúp thu nhỏ các bộ phận cần thiết để phát triển máy tính. Thành tựu này giúp Barden cùng hai đồng nghiệp đoạt giải Nobel Vật lý đầu tiên năm 1956.

"Chúng tôi may mắn có mặt trong thời kỳ đặc biệt thích hợp để thêm một bước nhỏ vào quá trình điều khiển tự nhiên vì lợi ích của nhân loại", ông phát biểu sau khi nhận giải.


Ba nhà khoa học nhận giải Nobel Vật lý năm 1956 nhờ nghiên cứu về transistor. Ảnh: Senior Tech Group.

Bardeen quay lại với nghiên cứu trước đó về hiện tượng siêu dẫn. Nghiên cứu này giúp giải thích việc điện trở biến mất khi các vật liệu đạt đến nhiệt độ gần với độ 0 tuyệt đối. Công trình của ông cùng nhà vật lý Leon Neil Cooper và John Robert Schrieffer giúp xây dựng lý thuyết BCS về siêu dẫn. BCS trở thành lý thuyết nền tảng cho những nghiên cứu siêu dẫn sau này. Nó cũng mang về cho ba nhà khoa học giải Nobel Vật lý năm 1972.

John Bardeen là một trong những nhà khoa học đạt nhiều danh hiệu và có sức ảnh hưởng nhất thời kỳ đó. Ông là thành viên trong Hiệp hội Vật lý Mỹ (APS) cũng như Ủy ban Cố vấn Khoa học của Tổng thống Mỹ. Ông được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ năm 1954 và được trao giải thưởng Buckley của APS năm 1955, giải Fritz London cho nghiên cứu về vật lý nhiệt độ thấp năm 1962.

Bardeen qua đời ngày 30/1/1991 do bệnh tim, không lâu sau khi xuất bản nghiên cứu cuối cùng trên tạp chí Physics Today vào tháng 12/1990. "Rất hiếm người có ảnh hưởng đến toàn bộ thế kỷ 20 lớn hơn ông ấy", tiến sĩ Robert M. Berdahl tại Đại học Illinois nhận xét.

Thu Thảo
Theo www.vnexpress.net(lntrang)
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn

Tin mới
Phát triển hệ sinh thái chuyển đổi số trong nghiên cứu khoa học
Đây là một trong những nhiệm vụ, giải pháp được nêu ra trong Đề án "Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục...
Nghiên cứu ứng dụng Blockchain trong nền kinh tế số
Nhằm làm rõ được khả năng ứng dụng thực tế của Blockchain trong thanh toán vi mô trong điều kiện thực tế của Việt Nam và đánh giá tiềm năng...
Bộ lọc nước từ sinh vật sống, tốt hơn các phiên bản thương mại hiện có trên thị trường
Mặc dù một số loại phương tiện lọc nhất định rất tốt trong việc loại bỏ mầm bệnh khỏi nước, nhưng chúng sẽ tắc nghẽn theo thời gian, làm chậm...
Xu hướng ứng dụng, phát triển công nghệ và công cụ số trong bối cảnh COVID-19
Mặc dù COVID-19 làm giảm đầu tư vào nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của nhiều doanh nghiệp, nhưng lĩnh vực kỹ thuật số lại phát triển mạnh do...
Điều chế gel giảm đau từ trái ớt
Nhóm tác giả ở Viện Khoa học Vật liệu ứng dụng đã điều chế ra sản phẩm giảm đau từ trái ớt; đồng thời xây dựng được tiêu chuẩn cơ...
Thiết bị thu hồi điện từ bước chân
Đây là sản phẩm của nhóm sinh viên Trường Đại học Bách khoa TPHCM, có thể biến lực ma sát từ những bước chân khi di chuyển thành điện...
Quy trình sản xuất phân bón hữu cơ sinh học từ lông gà
Tận dụng những phụ phẩm chăn nuôi như lông gà, TS. Tạ Ngọc Ly (Khoa Hóa, trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng) không chỉ giúp giải quyết...
Các chấm lượng tử tạo ra các tế bào năng lượng mặt trời perovskite ổn định hơn, hiệu quả hơn
Pin mặt trời Perovskite đã chứng minh được nhiều hiệu quả đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện. Các kỹ sư hiện đã thêm một lớp...
Uống rượu có thể trực tiếp gây ung thư, một nghiên cứu di truyền học mới phát hiện
Một nghiên cứu di truyền lớn theo dõi 150.000 đối tượng trong hơn một thập kỷ đã khẳng định mối liên hệ nhân quả trực tiếp giữa việc uống rượu...
Tính toán lượng tử silicon vượt qua độ chính xác 99% trong ba nghiên cứu
Ba nhóm các nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới đã đạt được một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực điện toán lượng tử. Cả ba nhóm...
Chất lỏng hoạt động bằng điện giúp thấu kính chất lỏng mới thay đổi tiêu cự
Các nhà nghiên cứu ở Trung Quốc đã phát triển một loại thấu kính lỏng thích ứng mới có thể thay đổi khoảng cách tiêu cự khi có điện áp...
Chất xúc tác kim loại lỏng nhanh chóng chuyển carbon dioxide thành carbon rắn
Các nhà nghiên cứu tại RMIT đã phát triển một phương pháp mới để nhanh chóng chuyển đổi carbon dioxide thành carbon rắn, có thể được lưu trữ vô thời...
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nỗ lực xây dựng thành công cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phải thực hiện thành công Đề án đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, xây...
Vốn mạo hiểm vào startup thế giới 2021 đạt kỷ lục
Các nhà đầu tư mạo hiểm đã rót hơn 675 tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp trên toàn thế giới trong năm 2021, gấp đôi mức kỷ lục...
Căng thẳng có phải là nguyên nhân gây ra bệnh Crohn?
Nhiều nghiên cứu cho thấy căng thẳng cản trở khả năng của cơ thể chống lại vi khuẩn đường ruột có hại và gây ra bệnh viêm nhiễm, là tác...



© Copyright 2020 Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - Phường Cái Khế - Quận Ninh Kiều - thành phố Cần Thơ
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám Đốc Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.trithuckhoahoc.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này
-->