Sử dụng bản đồ radar vệ tinh độ phân giải cao, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các hoạt động của con người như bơm nước ngầm, giảm dòng chảy trầm tích và tăng trưởng đô thị nhanh chóng đang gây ra hiện tượng sụt lún đất trên diện rộng ở 40 vùng châu thổ lớn. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature cho thấy nhiều vùng châu thổ sông lớn nhất thế giới đang bị sụt lún nhanh hơn tốc độ mực nước biển toàn cầu dâng cao, đe dọa hàng trăm triệu người.

Các nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này bao gồm việc khai thác nước ngầm quá mức, sự suy giảm lượng trầm tích do sông mang theo và sự phát triển đô thị nhanh chóng.

Nghiên cứu này cung cấp phân tích chi tiết, độ phân giải cao đầu tiên về sự suy giảm độ cao trên 40 vùng châu thổ sông trên khắp thế giới. Dự án do Leonard Ohenhen, cựu sinh viên cao học của Đại học Virginia Tech và hiện là trợ lý giáo sư tại Đại học California, Irvine, dẫn đầu. Công việc được giám sát bởi các nhà địa chất học của Đại học Virginia Tech, Manoochehr Shirzaei và Susanna Werth.

Kết quả cho thấy hầu hết các vùng châu thổ được nghiên cứu đều có những khu vực đất sụt lún nhanh hơn mực nước biển dâng cao ở khu vực lân cận. Tại 18 trong số 40 vùng châu thổ, hiện tượng sụt lún này đã vượt quá tốc độ dâng cao của mực nước biển tại địa phương. Xu hướng này đang làm tăng nguy cơ lũ lụt trong ngắn hạn đối với hơn 236 triệu người.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng hệ thống radar vệ tinh tiên tiến để đo lường sự thay đổi độ cao bề mặt trên các vùng châu thổ thuộc năm châu lục. Các bản đồ độ phân giải cao thu được ghi lại sự thay đổi ở quy mô 75 mét vuông trên mỗi pixel, cho phép các nhà khoa học phát hiện các mô hình sụt lún cục bộ.

Một số đồng bằng châu thổ lớn đang trải qua tình trạng sụt lún đất đặc biệt nhanh chóng, bao gồm các đồng bằng châu thổ sông Mekong, sông Nile, sông Triều Tiên, sông Hằng-Brahmaputra, sông Mississippi và sông Hoàng Hà.

"Ở nhiều nơi, việc khai thác nước ngầm, thiếu hụt trầm tích và quá trình đô thị hóa nhanh chóng đang khiến đất sụt lún nhanh hơn nhiều so với nhận định trước đây", ông Ohenhen cho biết.

Ở một số khu vực, tốc độ sụt lún còn nhanh hơn gấp đôi tốc độ dâng mực nước biển toàn cầu hiện nay.

Nghiên cứu này xác định sự suy giảm mực nước ngầm là yếu tố tổng thể mạnh nhất liên quan đến hiện tượng sụt lún đồng bằng, mặc dù nguyên nhân chính khác nhau tùy theo từng khu vực.